Балқаш тұрғыны 1,5 миллион теңге төлеп пәтер сатып алғанымен, мәмілені рәсімдей алмай, сотқа жүгінген, бірақ талабы қанағаттандырылмаған. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Қарағанды облысы соттарының ресми Telegram-арнасында хабарланғандай, Балқаш қалалық соты пәтер сатып алу-сату мәмілесін жарамды деп тану туралы талап арыз бойынша азаматтық істі қарады. Талапкердің айтуынша, ол жауапкерге тұрғын үй сатып алу үшін 1,5 млн теңге ақша берген, бұл қолхатпен расталады. Сонымен қатар, сатушы оған кілттер мен құқық белгілейтін құжаттардың түпнұсқаларын тапсырған.
Талапкердің сөзінше, мәмілені нотариалды түрде рәсімдеу мүмкін болмаған, себебі жауапкер Қазақстаннан тыс жерде тұрады, оның резидент емес ЖСН-і жоқ, ал оны өкіл арқылы рәсімдеу мүмкін емес. Осыған байланысты ол ҚР Азаматтық кодексінің 154-бабының 2-тармағына сүйене отырып, мәмілені жарамды деп тануды сұраған.
Жауапкер талапты мойындап, ақшаны алғанын растап, пәтерге меншік құқығының ауысуына қарсы болмаған. Алайда, істі қарау барысында даулы пәтер жауапкердің әжесіне 1994 жылғы 27 қаңтардағы жекешелендіру шарты негізінде тиесілі болғаны анықталды. Ол 2009 жылы қайтыс болғаннан кейін пәтер жауапкерге өсиет бойынша қалған, бірақ ақшаны алып, қолхат жазған кезде (2025 жылғы 10 қыркүйек) ол мұрагерлік құқығын рәсімдемеген және меншік құқығын тіркемеген.
Сот ҚР Азаматтық кодексінің 118-бабының 1-тармағына сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтар мемлекеттік тіркеуге жататынын көрсетті. 188-баптың 2 және 3-тармақтарына сәйкес, тек меншік иесі ғана мүлікті иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге, оның ішінде оны иеліктен шығаруға құқылы. Жауапкер мәміле жасалған кезде меншік иесі болмағандықтан, оның пәтерге билік етуге заңды негізі болмаған.
Талапкердің жауапкердің мұрагерлікті рәсімдеу және ЖСН алу үшін Қазақстанға келе алмайтындығы туралы дәлелдерін сот қабылдамады, бұл жағдайлар мұрагерлікті рәсімдеу және жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу тәртібін сақтаудан босатпайтынын атап өтті.
Нәтижесінде Балқаш қалалық соты талапты қанағаттандырудан бас тартты. Азаматтық істер жөніндегі сот алқасы шешімді өзгеріссіз, ал апелляциялық шағымды қанағаттандырусыз қалдырды.