«Башқұрт сода компаниясы-Қазақстан» 2025 жылы 76,1 млн теңге шығынға ұшырады. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда бір жарым еседен астамға артық (2024 жылы шығын 49,6 млн теңге болған), деп хабарлайды infohub.kz.
Қаржылық есептілікке сәйкес, 2025 жылы «Башқұрт сода компаниясы-Қазақстан» ешқандай кіріс алмаған, ал 2024 жылы бұл көрсеткіш 347 мың теңгені құраған. Компанияның жинақталған жабылмаған шығыны 2025 жылдың соңында 878,5 млн теңгеге жеткен.
Қазақстандық еншілес компанияның жалғыз иесі — Стерлитамақтағы ресейлік «Башқұрт сода компаниясы». Негізгі қызмет түрі — химиялық заттар мен химиялық өнімдердің көтерме саудасы.
Ашық дереккөздерде «Башқұрт сода компаниясы» Ресейдегі ас содасының ең ірі өндірушісі ретінде аталады, нарықтың 85%-ын бақылайды. Компания өнімдері қазақстандық дүкендерде кеңінен ұсынылғандықтан, жеткізілімдер енді тікелей Ресейден жүзеге асырылып, қазақстандық бөлімшені айналып өтуі мүмкін.
2025 жылдың маусымында Башқұртстан үкіметі «Башқұрт сода компаниясы» акцияларының 53%-ын «Росхим» холдингіне сатты. Бұл пакеттің 11,7%-ы Башқұртстан билігіне сенімгерлік басқаруға берілгенін ескерсек, соңғылар 50,1% акцияны бақылайды.
Бұған дейін «Коммерсант» пен Forbes «Росхимді» миллиардер Аркадий Ротенбергтің отбасы басқаратынын хабарлаған. Ротенберг Forbes-тің ресейлік тізімінде $5,3 млрд байлығымен 34-орында тұр. Алайда кәсіпкердің баспасөз қызметі бұл ақпаратты жоққа шығарған.
2020 жылы Башқұртстанда компанияның жаңа жерде сода өндіруді бастау жоспарына байланысты экологтар мен жергілікті тұрғындардың наразылық акциялары басталды. Жанжал президент Владимир Путиннің араласуынан кейін шешілді, ол БСК приватизациясының заңдылығын тексеруді тапсырды.
Башқұртстан билігі приватизациядан келген залалды 34 млрд рубльге (жариялау кезіндегі Ұлттық банк бағамы бойынша 197,9 млрд теңге) бағалады, ал Бас прокуратура меншік иесінің ауысуы мемлекеттің еркіне қарсы жүргізілгенін көрсетіп, талап-арыз берді.
2021 жылдың наурызында сот БСК акцияларының 95,72%-ын Росимущество пайдасына берді. Алайда 2025 жылдың наурызында Путин БСК-ны стратегиялық кәсіпорындар тізімінен алып тастады, содан кейін кезекті приватизация өтті.