Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі өз қызметі туралы тараған жалған ақпаратты жоққа шығарып, Бірыңғай банкаралық QR-кодты реттеу оның құзыретіне кірмейтінін түсіндірді. Ведомство сонымен қатар қадағалау жұмысының нәтижелері, оның ішінде микроқаржы ұйымдары мен коллекторлық агенттіктердің лицензияларының қайтарылғаны, халықтың қарыз жүктемесінің төмендегені және қаржылық алаяқтыққа қарсы күрес туралы есеп берді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Агенттік «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» заңға сәйкес QR-кодтың жұмыс істеуі және төлем жүйелерін реттеу мәселелері Ұлттық Банктің құзыретінде екенін атап өтті. «Агенттік банкаралық эквайринг бойынша комиссияларды белгілемейді және төлем жүйелерінің тарифтік саясатын реттемейді», — делінген ведомство мәлімдемесінде.
Сонымен қатар, агенттік қадағалау қызметінің нәтижелерін еске салды. Микроқаржы ұйымдарына тұрақты бақылау жүргізіледі: 2021 жылдан бастап бұзушылықтар үшін 127 микроқаржы ұйымы мен 135 коллекторлық агенттіктің лицензиясы қайтарылды. Тек 2024–2026 жылдары 55 микроқаржы ұйымы мен 29 коллекторлық агенттік лицензиясынан айырылды. Заңнаманы бұзғаны үшін 500 миллион теңгеден астам сомаға 1,6 мыңға жуық әкімшілік айыппұл салынды.
Ведомство халықтың қарыз жүктемесін төмендету шаралары туралы да хабарлады. 2025 жылы 33,9 мың қарыз алушының негізгі борышы, сыйақысы, айыппұлдары мен өсімпұлдары толық немесе ішінара есептен шығарылды, ал 722 мың қарыз алушы қарызды қайта құрылымдаудан өтті.
Агенттік 2024 жылы Ұлттық Банкпен бірлесіп қабылданған өзгерістерді бөлек еске салды. Сонда сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесінің шекті мөлшері төмендетілді: кепілсіз банктік несиелер мен микрокредиттер бойынша ең жоғары мөлшерлеме 56%-дан 46%-ға, кепілді несиелер бойынша 56%-дан 40%-ға дейін азайтылды. 45 АЕК-ке дейінгі, мерзімі 45 күннен аспайтын онлайн-микрокредиттер үшін ең жоғары күндік мөлшерлеме 1%-дан 0,3%-ға дейін төмендетілді.
Қаржылық алаяқтықпен күреске үлкен көңіл бөлінуде. Алаяқтық схемаларға қарсы іс-қимыл құқық қорғау органдарымен, Ұлттық Банкпен және нарық қатысушыларымен бірлесіп жүргізіледі. Күдікті операцияларды жедел анықтау және жолын кесу үшін нақты уақыт режимінде ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін Ұлттық Банктің Антифрод-орталығы жұмыс істейді. 2025 жылдың басынан бері оның жұмысының арқасында 68 миллиард теңгеден астам сомаға 163 мыңнан астам алаяқтық операцияның алдын алынды, тағы 28,9 миллиард теңгеге операциялар бұғатталды.
Заңнамалық деңгейде несиелерді алаяқтық жолмен рәсімдеудің алдын алу шаралары іске асырылды: қарыз алушыларды міндетті биометриялық сәйкестендіру, онлайн-несиелерді рәсімдеу кезінде салқындату кезеңі, бірінші несиені алу кезінде жеке қатысу талабы, тергеу кезінде алаяқтық несиелер бойынша сыйақыны есептеуге тыйым салу, мұндай несиелерді соттан тыс және сот тәртібімен есептен шығару негіздерін кеңейту. 2025 жылы банктер мен микроқаржы ұйымдары 1,9 миллиард теңге сомасына азаматтардың 1,6 мың алаяқтық несиесін есептен шығарды.
Агенттік қабылданып жатқан шаралар туралы ақпарат агенттік пен Ұлттық Банктің жылдық есептерінде, сондай-ақ ведомстволардың ресми интернет-ресурстарындағы ай сайынғы шолуларда тұрақты жарияланатынын атап өтті.