Донской ГОК-тің «Болашақ» шахтасы, ERG-тің ірі инвестициялық жобаларының бірі, кен қазбаларында табиғи сутегінің бөлінуі сияқты күтпеген мәселеге тап болды. Бұл зерттеу жүргізу үшін жұмысты уақытша тоқтатуға әкелді. Бүгінде шахта қайта жұмыс істеп тұр, бірақ бұған дейін қауіпсіздік тәсілдерін қайта қарау қажет болды, деп хабарлайды infohub.kz.
Шахтаның жобалық қуаты жылына 7,5 млн тонна хром кеніне дейін жетеді, бұл ұзақ мерзімді шикізат базасын қамтамасыз етіп, Қазақстанның ферроқорытпа өндірісін дамытуға мүмкіндік береді. Алайда іске қосылғаннан кейін көп ұзамай «Қазхром» командасы табиғи сутегінің бөлінуін анықтады. Негізгі міндет газдың көздері мен көлемін анықтау, сондай-ақ бақылау шараларын әзірлеу болды.
Зерттеулер сутегінің тау массивінде миллиондаған жылдар бойы жүрген табиғи химиялық процестер нәтижесінде пайда болғанын көрсетті. Белгілі бір жағдайларда газ бөлініп, қазбаларға түседі. Бұл процесті зерттеуге Қазақстан, Ресей, Түркия және Германияның ғылыми институттары тартылды. Мамандар қосымша техникалық және ұйымдастырушылық қауіпсіздік шараларын әзірледі.
Сонымен қатар шахтаны жұмысты қайта бастауға дайындады: қазбаларды қайта бекітті, көлік горизонттарын қалпына келтірді, проходка бригадаларының санын көбейтті және аэрогаздық бақылауды күшейтті. Шахта бастығы Нұрлан Әбдуллиннің айтуынша, сутегі ауадан жеңіл, сондықтан ол жоғары көтеріліп, тазалау кеңістігінің күмбез бөлігінде жиналуы мүмкін. Бұл қасиет төмендейтін ұңғымаларды қолданатын дегазация жобасының негізіне алынды.
Бүгінде сутегі екі жолмен шығарылады: жоғарыдағы горизонттан көлбеу ұңғымалар арқылы және шахталық желдету жүйесі арқылы. Ішкі ұңғымалар алдын ала бұрғыланады, ал газды мәжбүрлеп шығару үшін жер бетінен тік ұңғыма арқылы дегазациялық сорғы қондырғысы қолданылады. Газдың қозғалысын бақылау маңызды, сондықтан желдету жұмыс аймақтарында газдың жиналуына жол бермейтіндей ұйымдастырылған.
Ауа ағындарын модельдеу үшін VentSim бағдарламасы қолданылады, ол шешімдерді енгізуге дейін компьютерде тексеруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ ағындарды дәл басқару үшін автоматты желдету қақпалары орнатылуда. Шахта персоналды позициялау және авариялық хабарлау жүйесімен жабдықталған, әрбір шахтерде ақпараттық панелі бар шам бар.
Рудник атмосферасын бақылау күшейтілді: барлық шахтерлер заманауи газоанализаторлармен қамтамасыз етілді, ал бас шамдарына диспетчерге нақты уақыт режимінде деректерді жіберетін датчиктер орнатылған. Стационарлық газоанализаторларға негізделген аэрогаздық бақылау жүйесі енгізілді. Сутегінің рұқсат етілген концентрациясынан асып кеткен жағдайда әрекет ету алгоритмдері әзірленді.
ERG S.à r.l. менеджерлер кеңесінің мүшесі Шахмұрат Мұталип адам өмірі мен денсаулығы басымдық екенін және өндірістің дамуы қауіпсіздікті арттырумен қатар жүруі керектігін атап өтті. Сутегін бақылау жұмыстары жерасты өндірудің заманауи технологиясы Sublevel Caving (SLC) түріне көшумен қатар жүріп жатыр, бұл механикаландыру мен автоматтандырудың жоғары деңгейін қамтиды.
Донской ГОК директоры Бауыржан Өтемісов қауіпсіздік шаралар кешенімен қамтамасыз етілетінін атап өтті: адамдар, ғылым, инженерлік шешімдер, цифрлық технологиялар және техника. ERG-тің Қазақстандағы бас директоры Кудрәт Шамиев шахтаның ел үшін стратегиялық маңызын және жаңа технологиялық шешімдерді енгізудің маңыздылығын атап өтті.
«Болашақ» цифрларда: инвестициялар 1 трлн теңгеден астам, қуаты жылына 7,5 млн тоннаға дейін, шамамен 800 жұмыс орны.