Қазақстанда жеке тұлғалардың депозит көлемі 30 триллион теңгеден асты, ал валюталық салымдардың үлесі жалпы соманың 20 пайызынан аз болды. Өсімнің барлығы дерлік (96%) теңгелік депозиттер есебінен қамтамасыз етілді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұған дейін қазақстандықтардың банк депозиттеріндегі қаражатының жалпы сомасы алғаш рет 30 триллион теңгеден асқаны хабарланған болатын. Депозиттерге кепілдік беру қорының (КФГД) деректеріне сәйкес, 2026 жылдың екінші тоқсанында өсім 1,9 триллион теңгені құрап, кепілдік беру жүйесі тарихындағы абсолютті рекордқа айналды. Бір жыл ішінде депозиттер 4,6 триллион теңгеге өсті. Айта кетейік, өсімнің барлығы дерлік (96%) ұлттық валютадағы салымдар есебінен қамтамасыз етілді.
Сарапшылар мұндай динамиканы депозиттер бойынша жоғары сыйақы мөлшерлемелерімен байланыстырады. Базалық мөлшерлеме 18% болған кезде банктер жекелеген өнімдер бойынша жылдық 20–20,5% дейін ұсынды. Ал валюталық салымдарға келер болсақ, екінші тоқсанда олар небәрі 25,6 миллиард теңгеге өсті. Оның үстіне, олардың теңгелік көрсеткіштегі көлемінің өсуінің едәуір бөлігі нақты ақша ағынымен емес, валютаны қайта бағалаумен байланысты болды. Нәтижесінде валюталық салымдардың жалпы сомадағы үлесі рекордтық минимумға – 19,8%-ға түсті. Салыстыру үшін: 2015 жылы валюталық депозиттердің үлесі 80%-ға жеткен еді.
Барлық депозиттердің жартысына жуығы (49,3%) қалдығы 15 миллион теңгеге дейінгі шоттарға тиесілі. Бұл жаппай сегмент деп аталады және оның үлесі тұрақты түрде төмендеп келеді. Түсінікті болу үшін: 2021 жылы оған барлық қаражаттың 55,1% тиесілі еді. Ал орта сегменттің үлесі, керісінше, өсті, мұнда 15-тен 50 миллион теңгеге дейін сақталады. 2021 жылы оған небәрі 12,2% тиесілі болса, қазір – 19,2%. Ірі сегментке (қалдығы 50 миллион теңгеден жоғары) жинақтың 31,5% тиесілі.
Аналитиктердің пікірінше, орта сегмент үлесінің артуы салымшылардың әл-ауқатының біртіндеп жақсарып келе жатқанын көрсетеді және банктер арасында ауқатты клиенттер үшін бәсекелестіктің жүйелі түрде күшейіп келе жатқанын білдіреді. Айта кетейік, бұған дейін Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендеткен болатын, ал одан кейін екінші деңгейлі банктер де депозиттер бойынша пайыздарды төмендете бастады. Алайда сарапшылар бұл депозиттік базаның төмендеуіне немесе оның өсуінің айтарлықтай баяулауына әкелмейді деп санайды – халық үшін банктік салымдар жинақтаудың негізгі құралы болып қала береді.