Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің премьер-министрлері қаржы нарығына, электронды саудаға және ғылыми салаға әсер ететін үш келісімге қол қойды. Құжаттар ЕАЭО елдерінің биржаларына брокерлердің өзара жіберілуін, интернет-сауданың бірыңғай ережелерін және ғалым атақтарын өзара тануды көздейді... деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Келісімдер 7 тамызда Қырғызстанның Шолпан-Ата қаласында өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңестің отырысында қол қойылды.
Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектеновтің айтуынша, 2025 жылы ЕАЭО елдерінің өзара тауар айналымы 95 млрд долларды құрады. Бір жыл ішінде көрсеткіш 3,5%-ға төмендеді. 2026 жылдың қорытындысы бойынша 7,3%-ға өсіп, 102 млрд долларға жетеді деп күтілуде.
Негізгі келісімдердің бірі қаржы нарығына қатысты. Ол брокерлер мен дилерлердің одақ елдеріндегі биржалық саудаға өзара қатысуын көздейді. Нарықтың кәсіби қатысушыларының ұлттық лицензияларын өзара тану болжанады. Осының арқасында брокерлер ЕАЭО-ның басқа мемлекеттерінің биржаларында бағалы қағаздармен және туынды қаржы құралдарымен сауда жасауға тікелей қол жеткізе алады.
Екінші маңызды келісім ЕАЭО ішінде тауарлардың электронды саудасын реттейді. Осы уақытқа дейін одақта интернет-дүкендер мен маркетплейстер үшін бірыңғай ұлттық ережелер болған жоқ. Қырғызстан үкімет кабинетінің төрағасы Адылбек Касымалиев ортақ реттеудің болмауы жаңа трансшекаралық кедергілердің пайда болуына әкелуі мүмкін екенін ескертті. Ресей премьер-министрі Михаил Мишустин келісім бизнеске бірыңғай және түсінікті жұмыс ережелерін, ал сатып алушыларға қолжетімді тауарлар ассортиментін кеңейтуді қамтамасыз етуі тиіс деп мәлімдеді.
Интеграцияның дамуына қарамастан, отырысқа қатысушылар одақ ішінде әкімшілік шектеулердің бар екенін мойындады. Армения премьер-министрі Никол Пашинян ЕАЭО-да көзделген тауарлардың, қызметтердің, капиталдың және жұмыс күшінің еркін қозғалу принциптері әлі толық іске асырылмай отырғанын айтты. Оның айтуынша, жекелеген шектеулер мен әкімшілік шаралар ортақ нарықтың толыққанды жұмысына кедергі келтіріп, бизнес үшін жағдайлардың болжамдылығын төмендетеді. Касымалиев сондай-ақ елдерді ұлттық шешімдер қабылдау кезінде серіктестердің мүдделерін ескеруге шақырды, жаңа талаптар тауарлардың қозғалысына қосымша кедергілер жасамауы үшін.
Үшінші қол қойылған келісім ЕАЭО мемлекеттерінде ғалым атақтарын өзара тануды көздейді. Жаңа механизм ғалымдар мен оқытушылардың кәсіби ұтқырлығын жеңілдетіп, олардың бірлестікке кіретін басқа елдерде жұмыс істеу мүмкіндіктерін кеңейтеді деп күтілуде.
Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) бес ел кіреді: Ресей, Қазақстан, Беларусь, Армения және Қырғызстан.