204 938 адам қатысқан ауқымды зерттеу EAT-Lancet өсімдікке негізделген тағам рационының қанның молекулалық бейініне әсер ететінін және бірқатар созылмалы аурулардың қаупін азайтатынын көрсетті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ғылыми жұмыс Communications Medicine журналында жарияланды. Оның негізіне британдық UK Biobank деректері алынды: ғалымдар 40 пен 69 жас аралығындағы қатысушылар туралы мәліметтерді талдады. Бақылау орта есеппен 14 жылға созылып, осы уақыт ішінде зерттеушілер 45 денсаулық көрсеткішін зерттеді.
EAT-Lancet планетарлық диетасына адалдықтың жоғары балдары өкпе қатерлі ісігі мен созылмалы обструктивті өкпе ауруының даму қаупінің төмендеуімен ең айқын байланыс көрсетті.
Қан үлгілерін талдау диетаға байланысты 163 ақуыз бен 37 метаболиттен тұратын бейінді анықтауға мүмкіндік берді. Ақуыз бейіні өкпе қатерлі ісігі қаупінің төмендеуімен ең жоғары корреляцияны көрсетті, ал метаболит бейіні диабеттің даму қаупінің төмендеуімен байланысты болды. Екі молекулалық бейін де иммунитетті реттеу, қабыну және липид алмасуымен байланысты биологиялық процестердің қатысуын көрсетеді.
Сонымен қатар метаболикалық бейін Паркинсон ауруының қаупінің жоғарылауымен және жүйке жүйесінің бұзылыстарынан болатын өліммен байланысты көрсетті. Авторлар бұл диетаның зиянын дәлелдемейтінін атап өтеді: қан көрсеткіштеріне жасырын аурулар немесе дәрі-дәрмек қабылдау әсер етуі мүмкін.
Модельдеу 45 жастағы, диета бойынша ең жоғары балл жинаған қатысушылардың күтілетін өмір сүру ұзақтығы шамамен үш айға артық болғанын көрсетті.
Зерттеушілер жұмыстың бақылау сипаты тікелей себеп-салдарлық байланыс туралы сенімді түрде айтуға мүмкіндік бермейтінін атап өтеді.