Экран алдындағы уақыттың балалардың психикалық денсаулығына әсері асыра бағаланған болуы мүмкін. Швециядағы Каролин институтының зерттеушілері 21 мыңнан астам егіздің деректерін зерделеп, осындай қорытындыға келді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ғалымдар бір отбасындағы егіздерді салыстырды: олардың біреуі екіншісіне қарағанда гаджеттермен көбірек уақыт өткізген. Балаларды бақылау тоғыз жастан басталып, жасөспірім және ересек шақта да жалғасқан.
Экран алдындағы уақыт пен психикалық мәселелер арасындағы ең айқын байланыс жасөспірім кезеңде интерактивті цифрлық сервистерді — бейнеойындарды, чаттарды және интернетті пайдаланғанда байқалды. Бейнероликтер көру сияқты пассивті әрекеттерде байланыс әлдеқайда әлсіз болды немесе мүлде болмады.
Айырмашылық әсіресе 15 жастағы жасөспірімдер арасында айқын көрінді. Күніне алты сағаттан астам уақытын интерактивті әрекеттерге арнағандар депрессия мен үрей белгілерін жиірек хабарлады. Сонымен қатар олардың осы диагноздардың бірін алу ықтималдығы екі еседен астам жоғары болды.
Алайда бір отбасындағы балаларды салыстырғанда экран алдындағы уақыт пен психикалық денсаулық арасындағы байланыс әлсіреді, әсіресе гендер жиынтығы бірдей дерлік біржұмыртқалы егіздерде. Соған қарамастан байланыс толық жоғалмады. Зерттеушілер экран алдындағы уақыттың маңызы бар, бірақ оның психикалық денсаулыққа әсері көбіне тұқымқуалаушылық пен отбасылық ортаға байланысты деп есептейді.
Экран алдындағы уақыт психикаға мүлде әсер етпейді деп айтуға болмайды. Жасөспірім кезеңдегі интерактивті әрекеттер болашақта психикалық мәселелердің туындау ықтималдығының жоғарылауымен әлі де байланысты болды.
Зерттеудің шектеулері бар. Қатысушылар деректерді өздері хабарлағандықтан, ғалымдар жасөспірімдердің телефондарында нақты немен айналысқанын дәл анықтай алмады.
«Болашақ ұсынымдар балалар мен жасөспірімдердің экран алдында қанша уақыт өткізетініне ғана назар аудармауы керек», — дейді жұмыстың тең авторы Эмма Франс.
Оның айтуынша, неғұрлым негізделген ұсынымдар беру үшін жастардың интернетте нақты немен айналысатынын, оны неге жасайтынын және олардың әл-ауқатына қандай жеке және отбасылық факторлар әсер етуі мүмкін екенін түсіну қажет.
Экран алдында көп уақыт өткізу шынымен адамның жағдайына зиянды әсер етуі мүмкін, бірақ бұл өздігінен емес. «Курсив» бұған дейін оған әдетте телефон пайдасына ұйқының ығыстырылуы және дене белсенділігінің жетіспеуі қатар жүретінін жазған.