2026 жылдың тамызында Қазақстанда Еңбек кодексіне енгізілген өзгерістер кезең-кезеңімен күшіне енеді. Түзетулер 4 тамызда қолданыла бастады, келесі пакет 13 тамызда, ал соңғысы 25 тамызда күшіне енеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Өзгерістер еңбек шарттарына, тәртіптік жауапкершілікке, медициналық тексерулерге, еңбекті қорғауға, кадрлық процестерді цифрландыруға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерге және киберқауіпсіздікке қатысты.
4 тамыздан бастап түзетулердің негізгі пакеті күшіне енді. Еңбек заңнамасының негізгі қағидаттарына қызметкердің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу құқығы енгізілді, сондай-ақ жеке өмірге қол сұғылмаушылық құқығы бекітілді.
Егер үміткер жұмысқа орналасу кезінде кепілдіктері бар азаматтар санатына жатса, жұмыс беруші оның талабы бойынша жұмысқа қабылдаудан бас тарту себебін жазбаша түрде түсіндіруге міндетті.
Мерзімді еңбек шартын тоқтату тәртібі өзгерді. Егер соңғы жұмыс күні уақытша еңбекке жарамсыздық немесе әлеуметтік демалыс кезеңіне сәйкес келсе, жұмыстан босатылған күн ауру парағы немесе демалыс аяқталғаннан кейінгі алғашқы жұмыс күні болып есептеледі.
Сондай-ақ, материалдық жауапты қызметкерлерді жұмыстан босату ережелері нақтыланды. Егер мүлікті немесе құжаттарды беру қызметкердің кінәсінен аяқталмаса, еңбек шарты қабылдау-тапсыру рәсімі аяқталғаннан кейін тоқтатылады.
Тәртіптік жаза қолдану кезінде жұмыс берушілер енді теріс қылықтың ауырлығын ғана емес, оны жасау мән-жайларын, сондай-ақ қызметкердің өкіну дәрежесін де ескеруі тиіс.
Сонымен қатар, міндетті медициналық тексеруден өтетін қызметкерлердің жұмыс орны мен орташа жалақысы сақталады. Жұмыс берушілерге еңбек қауіпсіздігі талаптарына сәйкес негізгі қорларды ұстау міндеті де жүктелді.
13 тамыздан бастап сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және кадрлық процестерді цифрландыруға байланысты нормалар күшіне енеді.
Түзетулер сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасаған, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылған азаматтарды жекелеген лауазымдарға қабылдау кезіндегі шектеулерді кеңейтеді.
Мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор субъектілері үшін цифрлық кадрлық жүйеде кадрлық процестерді жүргізу туралы жаңа тарау енгізіледі. Ол кадрлық құжаттарды ресімдеуді, есепке алуды, сақтауды және қызметкерлер туралы мәліметтерді электронды форматта жүргізуді көздейді.
25 тамыздан бастап жұмыс берушілер киберқауіпсіздік саласында жаңа міндет алады. Олар қызметкерлерді киберқауіпсіздік жөніндегі ішкі құжаттардың талаптарымен таныстыруға және олардың сақталуын бақылауды ұйымдастыруға міндетті болады.
Сонымен бірге киберқауіпсіздік талаптарын сақтау қызметкерлердің өздеріне де міндет болады.
Тамыздағы өзгерістерге байланысты жұмыс берушілерге жергілікті кадрлық құжаттарды, оның ішінде хабарлама нысандарын, еңбек шарттарын тоқтату тәртібін, материалдық жауапты қызметкерлерді жұмыстан босату рәсімдерін, тәртіптік жауапкершілік, медициналық тексерулер, еңбекті қорғау және киберқауіпсіздік туралы ережелерді жаңарту ұсынылады.
Мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор ұйымдарына да сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа талаптар мен цифрлық кадрлық жүйеде кадрлық процестерді жүргізу ережелерін ескеру қажет.