2 тамыздан бастап Еуропалық Одақта жасанды интеллект туралы заңның жаңа ережелері күшіне енеді. Енді компаниялар дипфейктер мен нейрожелілер жасаған немесе өзгерткен контентті міндетті түрде маркілеуі керек, деп хабарлайды infohub.kz.
Бұл талаптар ЖИ жүйелерін әзірлеушілерге де, осы технологияларды кәсіби түрде қолданатын ұйымдарға да қатысты. Генеративті модельдерді жеткізушілер машина оқитын белгілер енгізуге міндетті. Ол белгілер суреттердің, аудиожазбалардың, бейнелердің немесе мәтіндердің жасанды шығу тегін көрсетуі тиіс. Сондай-ақ пайдаланушылар чат-ботпен немесе ЖИ негізіндегі басқа қызметпен сөйлесетін болса, бұл туралы ескертілуі керек.
Әсіресе қатаң талаптар дипфейктерге — нақты адамдардың сыртқы келбетін, дауысын немесе әрекеттерін имитациялайтын шынайы суреттерге, аудиоға немесе бейнеге қойылады. Оларды жасаушылар мен таратушылар контенттің ЖИ көмегімен жасалғанын немесе өзгертілгенін анық көрсетуі тиіс. Қоғамдық маңызы бар тақырыптарда ЖИ жасаған мәтіндерге де осындай ережелер қолданылады, егер олар толық редакциялық бақылаусыз жарияланса. Көркем, сатиралық, юморлық және қиял-ғажайып туындылар үшін жеңілдіктер болуы мүмкін, бірақ жасанды шығу тегі тиісті түрде ашылуы керек.
ЕО-да генеративті технологиялардың дамуы жалған суреттерді, бейнелер мен аудио жазбаларды барған сайын шынайы ететінін атап өтеді. ЖИ контенті шығармашылық мақсаттарда ғана емес, сонымен қатар жалған ақпарат тарату, саяси манипуляциялар жасау және нақты адамдардың келісімінсіз олардың бейнесімен әдепсіз материалдар жасау үшін де қолданылуы мүмкін. Мысал ретінде 2022 жылы Украина президенті Владимир Зеленскийдің солдаттарға қаруды тастауға шақырған жалған бейнежазбасын келтіруге болады. 2024 жылы интернетте әнші Тейлор Свифттің рұқсатынсыз ЖИ арқылы жасалған ашық суреттері пайда болды.
Сарапшылар жаңа ережелердің тәжірибеде тиімді болатынына күмән келтіреді. Мәселелердің бірі — бірыңғай техникалық стандарттың жоқтығы: компаниялар су таңбалары, метадеректер және шығу тегін қадағалау жүйелері сияқты әртүрлі маркілеу әдістерін қолданады, олар әрқашан үйлесімді бола бермейді. Сонымен қатар, цифрлық белгілер өңдеу, сығу немесе әртүрлі платформалар арқылы беру кезінде жоғалуы мүмкін. Тағы бір қиындық — интернет-контент ЕО шекарасымен шектелмейді: одақтан тыс жерде жасалған дипфейк еуропалық пайдаланушылар арасында тез таралуы мүмкін. Еуропалық комиссия бір ғана технология жеткіліксіз деп санайды және компанияларға ЖИ контентін сенімдірек анықтау үшін бірнеше маркілеу және тексеру әдістерін бір уақытта қолдануды ұсынады.
ЖИ-дің ірі әзірлеушілері, соның ішінде OpenAI және Google, еуропалық ашықтық талаптарын қолдап, ерікті кодекске қосылды. Алайда сала өкілдері контентті генерациялау және анықтау технологиялары тез дамып жатқандықтан, нормативтік талаптарды үнемі жаңартып отыру қажеттігін ескертеді. Кодекс ерікті болғанымен, ЕО-ның ЖИ туралы заңының 50-бабын орындау еуропалық нарықта жұмыс істейтін барлық компаниялар үшін міндетті.