Ағза тіндерінде жас ұлғайған сайын геномның эпигенетикалық реттелуі ауқымды қайта құрылымдауға ұшырайды. «News-Medical» медициналық порталында доктор Чинта Сидхартханның ғылыми шолуында атап өтілгендей, бұл жасқа байланысты өзгерістер ДНҚ метилденуіне, гистон ақуыздарының химиялық модификациясына, хроматиннің жалпы құрылымына және кодталмайтын РНҚ жұмысына әсер етеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Осындай өзгерістердің салдарынан генетикалық бағдарламалардың дәлдігі бұзылады, жасушалар бастапқы мамандануынан және қалпына келу қабілетінен айырылады. Бұл созылмалы аурулардың дамуына және ағзаның жалпы функционалдық әлсіреуіне ықпал етеді.
Мамандар «эпигенетикалық дрейф» құбылысына ерекше назар аударады. Өмір бойы сыртқы факторлардың, күйзелістің, қабынудың және тағамның әсерінен метил белгілері ДНҚ бойынша қайта бөлініп, Wnt және MAPK сияқты сигналдық жолдардың жұмысын бұрмалайды. Мұндай бұзылыстарды бақылау үшін зерттеушілер тіндердің нақты биологиялық жасын бағалайтын эпигенетикалық сағаттарды жасап шығарды. Эпигенетикалық қателердің жинақталуы жануарларда жаспен байланысты есте сақтау қабілетінің төмендеуімен және CDKN2A сияқты онкологиялық гендердің белсендірілуімен байланыстырылды.
Сонымен қатар эпигенетикалық белгілер қайтымды. Тышқандарда жүргізілген тәжірибелер дене белсенділігі, калорияны шектеу және Яманаки факторларының (Oct4, Sox2 және Klf4) көмегімен жасушаларды ішінара қайта бағдарламалау кәрі жасушалардың молекулалық профильдерін жастырақ күйге қайтаруға мүмкіндік беретінін растайды. Ғалымдар егде тартқан кеміргіштердің көру қабілетін қалпына келтіруге қол жеткізді, алайда эпигеномдық редакциялауды адам медицинасына енгізу ұзаққа созылатын қауіпсіздік сынақтарын талап етеді.