Страсбургтегі Еуропалық адам құқықтары соты (ЕҮҚО) сейсенбіде Түркияның сот жүйесіндегі «жүйелі мәселені» сынға алып, белгілі меценат Осман Каваланың түрмеде отыруын айыптады. Соттың пікірінше, бұл жағдай «саяси қарсыластарды, адам құқықтарын қорғаушылар мен журналистерді қамауға алу және қудалаумен сипатталатын жүйелі проблеманы» көрсетеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
68 жастағы Кавала — бейбітшілік пен диалогты насихаттайтын коммерциялық емес ұйымның негізін қалаушы. Ол 2022 жылы 2013 жылғы наразылықтар мен 2016 жылғы төңкеріс әрекетіне байланысты айыпталып, өмір бойына бас бостандығынан айыруға сотталған болатын. Адам құқықтарын қорғаушылар мен оппозициялық топтар президент Режеп Тайып Ердоғанның үкіметі билікте жиырма жылдан астам уақыт ішінде сот жүйесін сыншылар мен бәсекелестерді нысанаға алу үшін қару ретінде пайдаланғанын айтады.
ЕҮҚО алғаш рет 2019 жылы Каваланың босатылуын талап еткен еді. Енді сот оның соттылығын «жойылған деп санау керек» деп қайталады. Сот мәлімдемесінде Түркия Каваланың бірнеше негізгі құқықтарын бұзғаны атап өтілді. Францияда орналасқан соттың айтуынша, бұл бұзушылықтар «сот төрелігінің тәуелсіздігі мен бейтараптығына кепілдік беретін құрылымдық кемшіліктерді де анықтады, бұл атқарушы биліктің, әсіресе саяси сезімтал істерде, кейбір сот шешімдеріне тікелей немесе жанама ықпал етуіне жол ашуы мүмкін».
Түркия үкіметі сот жүйесінің әділ және тәуелсіз екенін алға тартады. Ердоған соттың бұрынғы шешімдерін жоққа шығарып, «біздің соттарымызды мойындамайтындарды біз де мойындамаймыз» деп мәлімдеген.
Кавала алғаш рет 2017 жылы төрт жыл бұрынғы үкіметті құлатуға тырысқан наразылықтарды қаржыландырды деген айыппен қамауға алынған. Ол 2020 жылы ақталған, бірақ көп ұзамай 2016 жылғы төңкеріс әрекетіне қатысы бар деген айыппен қайта тұтқындалған. Оның ақталу үкімі жойылып, іс төңкеріс әрекетіне қатысты іспен біріктірілген. 2022 жылдың сәуірінде ол өмір бойына бас бостандығынан айыруға сотталған.
Бұл іс 2021 жылы дипломатиялық дағдарысқа әкелді: Ердоған Каваланың босатылуын талап еткен АҚШ, Франция және Германия елшілерін қоса алғанда, он шетелдік елшіні персона нон грата деп жариялаймын деп қорқытқан.