Малайзиядағы Forest City тұрғын үй кешені 2016 жылы «адамзаттың армандаған жұмағы» ретінде таныстырылған еді. Бірақ он жыл өткен соң, Сингапурға жақын орналасқан бұл жасанды аралда тұрғындар саны жоспарланған 700 мыңның бір пайызынан да аз екені белгілі болды. Қазір бұл жер «елес қала» атанып, халықаралық алаяқтардың назарына ілікті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Шілде айының ортасында Малайзия полициясы Forest City-дегі 32 нысанда екі алаяқтық орталықты тауып, 335 адамды ұстады. Олардың қатарында 309 Қытай азаматы, 19 Индонезия, 3 Малайзия және 4 Мьянма азаматы бар. Тәркіленген мүлік құны шамамен 1 миллион ринггитті құрады. Полицияның мәліметінше, бұл орталықтар криптовалюталық инвестициялық және махаббат алаяқтықтарын жүргізген.
Сарапшылардың айтуынша, бұл — айсбергтің көрінген ұшы ғана. TRM Labs сарапшысы Джон Войчик бұл ұйымдардың дәстүрлі қылмыстық топтардан гөрі көпұлтты корпорацияларға ұқсайтынын айтады. Олардың жеке рекрутинг бөлімдері, IT департаменттері, ақша жылыстату мамандары бар.
Forest City-дегі алаяқтық орталықтар Камбоджадан қуылған қылмыскерлермен толықтырылған болуы мүмкін. Камбоджа үкіметі соңғы айларда трансұлттық алаяқтық операцияларға қарсы күресті күшейтіп, 300 мыңға жуық адам елден кеткен. Бірақ Малайзиядағы бұл орталықтар дәстүрлі «компаундтардан» ерекше — олар кәдімгі тұрғын үй кешендерінде орналасқан.
Forest City-дің жартылай тасталған «елес қала» ретіндегі беделі алаяқтарды тартады. Жергілікті тұрғын Кевиннің айтуынша, мұнда алаяқтық «ашық құпия» болған. Ол полицияның тиімді әрекеті таңқаларлық деп санайды. Тағы бір тұрғын Филлиптің пікірінше, алаяқтар кез келген жерде болуы мүмкін, сондықтан бұл оны алаңдатпайды.
Forest City жобасы қытайлық Country Garden компаниясы мен Малайзия сұлтаны Ибрагим Искандардың Danga 88 компаниясының бірлескен жобасы. Жоба бастапқыда қытайлық бай клиенттерге арналған эко-қала ретінде жоспарланған. Бірақ COVID-19 пандемиясы, Қытайдың жылжымайтын мүлік нарығындағы құлдырау және несие шектеулері жобаны тоқтатты.
Сарапшылардың пікірінше, Forest City сияқты дамымаған жобалар алаяқтар үшін таптырмас орын: заманауи инфрақұрылым, бос тұрғын үйлер, халықаралық байланыс — бәрі де қылмыстық әрекеттерді жасыруға мүмкіндік береді. Бұл жағдай Мьянмадағы Шве Кокко қаласын еске түсіреді, ол да алаяқтықтың орталығына айналған.
Малайзия билігі алаяқтыққа қарсы күресте «нөлдік төзімділік» танытқанымен, елде ықпалды қылмыстық желілер сақталып отыр. Forest City-дегі рейдтер трансұлттық алаяқтық индустриясының өзгеріп жатқанын көрсетеді. Сарапшылар бұл индустрияның кәсібиленіп, ірі корпорацияларға ұқсап бара жатқанын айтады.