Францияның жүздеген супермаркетіндегі тоңазытқыш жабдықтары түнде 50 градусқа дейін қызып кетті. Бұрын-соңды болмаған кибершабуыл салдарынан өрт шығып, азық-түлік жарамсыз болып қалды. Париж прокуратурасы дүйсенбіде бұл ауқымды шабуыл «Франция бойынша бірнеше ірі азық-түлік желісінің интернетке қосылған тоңазытқыштарына әсер еткенін» мәлімдеді. Келтірілген шығын қатарында «азық-түлік жоғалту мен өрттер» де аталды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Премьер-министр Себастьен Лекорню Францияның ұлттық киберқауіпсіздік агенттігіне (ANSSI) тексеру жүргізуді тапсырды, деді оның кеңсесіндегі адам. Оның айтуынша, Франция «басқа елдер де зардап шегуі мүмкін болғандықтан, еуропалық әріптестерімен үйлестіру жұмысын жүргізіп жатыр», сонымен қатар басқа да француз компанияларына қауіп төніп тұрғанын тексеруде.
Intermarché желісіне иелік ететін Les Mousquetaires компаниясы шамамен 150 дүкені зардап шеккенін, тоңазытқыштар алты сағат бойы 50 градусқа дейін қызғанын мәлімдеді. Денсаулыққа қауіп төндірмеу үшін барлық азық-түлік лақтырылды, деді компания өкілі.
Coopérative U бас директоры Доминик Шельшер өзінің супермаркеттері де шабуылға ұшырағанын айтты. «Жаңа өнімдерді сақтауға және француз халқын азық-түлікпен қамтамасыз етуге қажетті жабдыққа шабуыл жасау — аса ауыр әрі бұрын-соңды болмаған жағдай», — деп жазды ол X әлеуметтік желісінде.
Carrefour, Monoprix және Auchan сияқты бірнеше басқа супермаркет желісі пікір сұрауға жауап бермеді. BFM TV арнасының мәліметінше, Францияның ең үлкен супермаркет желісі E Leclerc те зардап шеккен: хакерлер «көптеген дүкендегі тоңазытқыш жүйелерін қашықтан мәжбүрлеп жібітуге қол жеткізген». E Leclerc пікір сұрауға жауап қатпады.
Шабуыл Франциямен шектелмеуі мүмкін. Нидерландының Ahold Delhaize супермаркет компаниясы да өз желісінде «қауіпсіздік мәселесімен» бетпе-бет келгенін, жүйелерді қорғау үшін бірнеше жүйені өшіргенін хабарлады.
Нидерландыдағы ең үлкен супермаркет желісі әрі Бельгияда да бірнеше дүкені бар Albert Heijn екі елде де жұмысын жалғастырды. Алайда оның онлайн қосымшасы мен жеткізу жүйесі істемей қалды, ал электронды баға белгілері жиі қате ақпарат көрсетті.
Франциядағы супермаркет шабуылы мен Ahold Delhaize хабарлаған мәселелер арасында байланыс бар-жоғы белгісіз.
Ahold Delhaize құрамына кіретін, Бельгия мен Люксембургте жұмыс істейтін Delhaize супермаркеттері де қауіпсіздік мәселесінен зардап шеккенін бельгиялық бұқаралық ақпарат құралдары жазды.
Лекорнюге жақын дереккөздің айтуынша, ANSSI даниялық Danfoss компаниясы жеткізген бағдарламалық жасақтамадан осалдық тапқан.
Danfoss «Францияда шектеулі сандағы тоңазытқышты басқару жүйелеріне әсер еткен оқиғалардан хабардар» екенін мәлімдеді.
Зардап шеккен қондырғылар «ескірген микробағдарламамен жұмыс істеген», деді Danfoss және «тұтынушыларға қолдау көрсетілетін жүйелерді соңғы микробағдарламамен жаңартып отыруға, ал ескірген жүйелерді қазіргі буын шешімдеріне көшіруге» бұрыннан кеңес беріп келе жатқанын қосты.
Бұл оқиға Еуропада барлық салада зиянды әрекет жасаушылардың кибершабуылдарынан туындауы мүмкін зиянға қатысты алаңдаушылық күшейіп тұрған кезде болды.
Ресейдің басқыншылығына қарсы күресте Украинаны қолдайтын Франция президенті Эмманюэль Макрон өткен айда Ресейдің «гибридті шабуылдарынан» Францияның маңызды инфрақұрылымын қорғау шараларын тапсырған болатын.