Германияның Саксония-Анхальт федералды штатында өткен сайлауда оңшыл популистік «Альтернатива үшін Германия» (AfD) партиясы 44 пайыз дауыс жинап, екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғаш рет мемлекеттік деңгейдегі ірі жеңіске жетті. Бұл нәтиже елдегі саяси ахуалды түбегейлі өзгертуі мүмкін, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Саксония-Анхальттағы AfD жеңісі — бұл Германия тарихындағы елеулі оқиға. Der Spiegel журналы бұл оқиғаны «саяси жер сілкінісі» деп атады. Партия канцлер Фридрих Мерц бастаған ХДС-тен 27 пайызға алда келіп, аймақтағы білім беру, мәдениет және ішкі қауіпсіздік салаларында кең өкілеттікке ие болды. AfD-ның жоспарларында иммиграцияға қарсы шаралар, мектептерде кемпірқосақ туын тыйым салу және жел электр станцияларының құрылысын тоқтату бар.
Бұл жеңіс канцлер Мерцтің беделіне ауыр соққы болды. Ол нәтижеге «қатты таңғалғанын» мойындады. Сайлаушылардың экономиканы көтеру және фискалдық тәртіпті сақтау туралы уәделерін орындамағанына ашулы екені байқалды. Саксония-Анхальт — Германияның ең кедей аймағы, мұнда инфляция мен Иран соғысы салдарынан энергия бағасының өсуі тұрғындарға қатты әсер етті. Өмір сүру құны мәселелері иммиграция тақырыбынан маңыздырақ болып шықты.
AfD-ның жетекшілері, соның ішінде Саксония-Анхальттағы басты үміткер Ульрих Зигмунд, сайлаушылар партияға үкімет құруға айқын мандат бергенін мәлімдеді. Алайда абсолютті көпшілікке жетпегендіктен, партияға коалиция құру үшін серіктестер қажет. Басқа партиялар Зигмундқа қолдау көрсетуден бас тартты, бірақ шағын «солшыл-консервативтік» BSW партиясы жасырын ынтымақтастыққа дайын екенін білдірді.
Сайлау нәтижесі Германиядағы негізгі партиялардың AfD-ны биліктен шеттету саясатының тиімділігіне күмән тудырды. 2024 жылы Тюрингиядағы AfD жеңісі онша басым болмағандықтан, басқа партияларға ыңғайсыз коалиция құруға мүмкіндік берген еді. Бірақ Саксония-Анхальттағы нәтиже ХДС-тің мұндай «Франкенштейн» одағын құру мүмкіндігін жоққа шығарды. Штат премьер-министрі Свен Шульце партияның енді мұндай әрекетке мандаты жоқтығын мойындады.
AfD-ның тағы бір жетекшісі Алиса Вайдель Берлиндегі баспасөз мәслихатында партияның 2029 жылғы кезекті парламенттік сайлауда 40 пайыз дауыс жинауды мақсат ететінін айтты. Қазіргі уақытта партия 28 пайызбен бірінші орында тұр. Алдағы екі штаттық сайлау — Берлин және Мекленбург-Алдыңғы Померанияда — AfD-ның тағы да жеңіске жету ықтималдығы жоғары. Бұл сайлаулар 20 қыркүйекте өтеді және федералды үкімет үшін үлкен сынақ болмақ.