Тұтынушы үшін қаптама — өнім құрамы туралы негізгі ақпарат көзі. Алайда зертханалық талдау онда көрсетілгеннен әлдеқайда көп қосылыстарды анықтай алады. Мұны АҚШ-тағы Million Marker Research Institute зерттеушілері растады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Талдау көрсеткендей, сыналған гигиена құралдарының, косметиканың және тұрмыстық химияның барлығында дерлік өндіруші көрсетпеген кемінде бір химиялық зат бар. Нәтижелер Environment & Health журналында жарияланды.
Зерттеушілер 12 санаттағы 113 өнімді алды. Олардың ішінде: шампуньдар, шашқа арналған құралдар, күннен қорғайтын кремдер, лосьондар, балаларға арналған және интимдік гигиена өнімдері, қол мен денеге арналған жуу құралдары, ауыз қуысына күтім жасау өнімдері, майлар және тұрмыстық тазартқыштар. Өнімдер 2021–2022 жылдары АҚШ-та ірі бөлшек сауда желілерінен және тікелей өндірушілерден сатып алынды.
Талдау үшін ғалымдар мақсатты емес химиялық талдауды қолданды. Бұл әдіс өнімнің кеңірек химиялық профилін алуға және жарияланбаған қосылыстарды, қоспалар мен ыдырау өнімдерін анықтауға мүмкіндік береді. Барлығы аспаптар 3 141 химиялық сигналды тіркеді, оның ішінде зерттеушілер 303 қосылысты анықтай алды.
Орташа алғанда, бір өнімнің затбелгісінде шамамен 16 ингредиент көрсетілген, ал зертханалық талдау шамамен 51 химиялық затты анықтады. Ингредиенттер тізімінде жоқ кемінде бір қосылыс үлгілердің 98 пайызында табылды. Өнімдердің 85 пайызында денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін қосылыстарға жатқызылған кемінде бір жарияланбаған зат анықталды. Табылған заттардың ішінде фталаттар, парабендер, хош иісті қосылыстар, силикондармен байланысты қоспалар және бутилгидрокситолуол болды.
Үлгілердің төрттен бірінен астамында талдау нәтижелері өндірушілердің жекелеген мәлімдемелеріне қайшы келді. Мысалы, зерттеушілер phthalate-free деп белгіленген өнімдерде фталаттарды, 100% табиғи деп жарнамаланған кейбір құралдарда синтетикалық қосылыстарды, сондай-ақ құрамында бұл заттар жоқ деп көрсетілген өнімдерде хош иістендіргіштерді, парабендерді немесе силикондарды тапты. Гипоаллергенді деп белгіленген кейбір құралдарда да кейбір аллергендер немесе сенсибилизаторлар табылды. Мұндай сәйкессіздіктер әртүрлі өндірушілер мен баға санаттарындағы өнімдерде кездесті.
Затбелгіде жоқ қосылыстың табылуы өндірушінің оны өнімге әдейі қосқанын білдірмейді. Химиялық зат дайын өнімге шикізатпен, өндірістік жабдықтан немесе қаптамадан түсуі мүмкін. Ол сондай-ақ химиялық реакция немесе басқа компоненттердің ыдырауы нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Сондықтан өндірушілердің ингредиенттерді әдейі жасырғаны туралы дәлел жоқ.
Ғалымдар өнімдерде қандай заттар бар екенін анықтады, бірақ олардың адам денсаулығына әсерін зерттеген жоқ. Егер өнімде әлеуетті қауіпті қосылыс болса, бұл оның мөлшері зиян келтіруге жеткілікті дегенді білдірмейді. Тәуекелді бағалау үшін заттың концентрациясын, дозасын, ағзаға түсу жолын, қолдану жиілігі мен ұзақтығын ескеру қажет.
Авторлар гигиена құралдары мен тұрмыстық химияның сапасын бақылау кезінде затбелгідегі ингредиенттерді ғана емес, толық химиялық құрамды жиі талдау керек деп санайды. Мұндай тәсіл әдеттегі ингредиенттер тізімінде көрсетілмейтін қоспаларды, ластаушы заттарды және ыдырау өнімдерін анықтауға көмектеседі.