Францияның ең беделді әдеби марапаты — Гонкур сыйлығы биыл 77 жыл бұрын ашылмай қалған қылмысты тергеуге арналған кітапқа бұйырды. Жазушы Филипп Жаенада «L’Inconnue du quai de Javel» («Жавель жағалауындағы белгісіз әйел») атты шығармасы үшін сейсенбі күні түстен кейін жеңімпаз деп жарияланды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Кітап 29 жастағы бретондық әйел Луиза Кансоның өлтірілуін қайта жаңғыртады. Монпарнастағы суретшілер арасында сұранысқа ие болғандықтан «жүз портреттің әйелі» атанған Кансо 1949 жылы 7 қыркүйекте өлі күйінде табылған, алайда полиция қылмыскердің кім екенін ешқашан анықтай алмаған.
Биылғы Гонкур марапаты басқа бір ұзақ тізімге енген кітапқа қатысты айыптауға байланысты көлеңкеде қалды. Канадалық-гаитилік автор Телисон Орельеннің «C’était ça ou mourir» («Не өлу, не осы») шығармасы «толығымен дерлік» жасанды интеллект арқылы жазылған деген күдік тудырды. Парижде орналасқан әдеби ұйым — Гонкур академиясы Орельеннің кітабын ұзақ тізімнен алып тастады, ал оның канадалық баспасы «Boréal» тергеу нәтижесінде жазушымен қарым-қатынасын үзді. Орельен романды жасанды интеллектпен жазғанын жоққа шығарып отыр.
Бұған дейін Гонкур сыйлығының қысқа тізіміне төрт рет енген Жаенада мансабындағы 13-ші романымен ақыры жеңіске жетті.
Иль-де-Франс өңірінде дүниеге келген жазушы 2013 жылы жарық көрген «Sulak» кітабынан бастап ескі газет жаңалықтарын тергеуге негізделген стилін өзіндік қолтаңбасына айналдырған. Ол туынды 1980 жылдары зергерлік дүкендерге шабуыл жасаған атышулы әрі сүйкімді қарақшы әрі түрмеден қашу шебері туралы баяндайды.
«L’Inconnue du quai de Javel» кітабының кейіпкері Луиза Кансо 16 жасында Бретаньнан кетіп, күң болып жұмыс істеген, кейін суретші Жан-Луи Буссенгоға модель ретінде отыра бастаған. Ол оны Париждің басқа да суретшілері мен мүсіншілерімен таныстырған.
Кансоның өлтірілуі туралы 300 беттен тұратын алғашқы полиция есебінде ол «жаман атаққа ие» әйел деп қорытындыланған, ал сол кездегі газет хабарлары оны жыныстық қызмет көрсетуші немесе есірткіге тәуелді адам болуы мүмкін деп болжаған.
Жаенаданың 530 беттік кітабы алғашқы тергеудің қателіктерін түзетуге барынша күш салады: ол қылмыскердің есімін ұсынып қана қоймай, құрбанның бейнесін жанашырлықпен сомдайды. «Ол өз кейіпкерін түсінуге бар күшін салады», — деп жазды «Le Monde» газеті кітаптың әзілін және «күңкілдеген жұмсақтық реңін» де жоғары бағалай отырып.
Автор кітабына шабытты Жорж Сименонның 1940 жылдардағы Париждегі қылмыстық бригаданың бас инспекторы туралы комиссар Мегрэ туралы 75 романының 74-ін қайта-қайта оқу арқылы алған.