Францияда «Гранд Конде» деп аталатын сирек алқызыл гауһар ұрланған сәттен тура 100 жылға жуық уақыт өткен соң алғаш рет көпшілікке көрсетілді. Ол соңғы рет осыдан бір ғасырға жуық бұрын жұрт назарына ұсынылған еді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Тоғыз каратты, алмұрт пішінді асыл тас 1926 жылдың қазан айында Шантийи сарайына түнде шабуыл жасалған кезде ұрланып, іші ойылған алманың ішіне жасырылған болатын. Француз революциясынан аман қалған санаулы патшалық әшекейдің бірі саналатын гауһар бірнеше аптадан кейін қайтарып алынды: ұрылар түнеген қонақүйде аш қалған күң алманы тістеп көргенде тас табылған.

Енді ол Шантийи сарайындағы Конде мұражайында 3 қаңтарға дейін қайтадан көрмеге қойылады.

Мұражай директоры Матье Дельдиктің айтуынша, алма туралы әңгіме аңызға ұқсас көрінгенімен, ол кезде газеттер бұл оқиғаны кеңінен жазып шыққан. Дельдикке көрменің тағдырды сынауы мүмкін бе деген сұрақтар қойылып отыр. Әсіресе соңғы 12 айда Еуропаның мәдени мекемелерінде болған бірқатар тонау оқиғасын, соның ішінде Париждегі Лувр мұражайынан зергерлік бұйымдардың күндізгі уақытта батыл түрде ұрлануын ескерсек, бұл күмән орынды.

Ол гауһардың қанша сомаға сақтандырылғанын Си-Эн-Эн-ге ашпағанымен, тастың қасиеттері жан-жақты ғылыми зерттелгенін, соның арқасында оны бірегей түрде анықтауға мүмкіндік бар екенін атап өтті. Мұражайдың мәліметінше, осы талдау нәтижелері мен гауһардың тарихы мен ұрлануы туралы бұрын жарияланбаған мұрағат материалдары көрменің бір бөлігі болып табылады.

Табиғи алқызыл гауһарлар өте сирек кездеседі және көбінесе ондаған миллион долларға сатылады. Sotheby's компаниясының мәліметінше, аукционда бұл тастар үшін төленген ең жоғары баға 2017 жылы 71,2 миллион долларды (53,6 миллион фунт стерлинг) құраған.

«Гранд Конденің» нақты шығу тегі әлі күнге жұмбақ күйінде қалып отыр. Шантийи сарайының хабарлауынша, ол туралы алғаш рет 1740 жылы Конде ханзадасы Луи Анри де Бурбон қайтыс болғанынан кейін жасалған мүлік тізімінде айтылған.

Кейіннен ол Франция королі Луи Филипп I-нің жұбайы, Бурбон-Сицилиялық королева Мария-Амелияның, содан соң оның ұлы, Орлеан ханзадасы, Омаль герцогы Анридің коллекциясына енді. Ол оны Франция институтына өсиет етіп қалдырды. Қазір Парижден 50 шақырым (31 миль) солтүстікте орналасқан Шантийи сарайы Конде мұражайының коллекциясына айналған мыңдаған өнер туындысы мен қолжазбамен бірге сол институтқа тиесілі.