Иранмен одақтас хусилер бейсенбі күні Қызыл теңізде Сауд Арабиясының екі мұнай танкеріне соққы бергенін мәлімдеді. Бұл – Сауд Арабиясына теңіз блокадасын енгізу жоспары аясындағы қадам. Сарапшылардың пікірінше, мұндай әрекет Иранның стратегиялық маневрі ретінде қарастырылып, әлемдік мұнай жеткізіліміне тағы бір тосқауыл тудыруы мүмкін. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Алдыңғы күні АҚШ қарулы күштері президент Дональд Трамптың бұйрығымен Иранға жаңа соққылар сериясын бастады. Бұл – американдық әскердің қатарынан он екінші түнгі шабуылы. Хусилер Йемендегі базаларынан Баб әл-Мандеб бұғазының маңайын бақылайды. Олар дүйсенбіде Сауд Арабиясына теңіз блокадасын жариялап, бұл сарапшылардың пікірінше, Иранға қосымша ықпал береді.
Иранның Ормуз бұғазын толықтай дерлік жауып тастауы әлемде инфляцияны өршітіп, мұнай бағасын көтеріп, АҚШ тұтынушыларына қысым жасады. Бұл қарашадағы конгресс сайлауына дейін Трамптың республикашыл одақтастарын қиын жағдайда қалдырды.
Сәрсенбі күні бес танкер Баб әл-Мандеб бұғазын айналып өту үшін бағытын өзгертті. Ал сейсенбі күні Сауд Арабиясынан Қытай мен Үндістанға бара жатқан үш танкер кері бұрылды. Хусилер шабуыл жасалған танкерлерді «Энцелия» және «Лайла» деп атады. Сауд Арабиясының SPA агенттігі ресми дереккөзге сілтеме жасап, «Энцелияға» тиген зымыран салдарынан оның тұмсық бөлігінде өрт шыққанын хабарлады. «Лайлаға» жасалған шабуыл расталмады. Теңіз қауіпсіздігі көзі «Энцелия» кемесінің Жизан порты маңында зымыран соққысына ұшырап, апат сигналын жібергенін мәлімдеді.
Сауд Арабиясы күніне миллиондаған баррель мұнайын Ормуз бұғазын айналып өту үшін Янбу портына бағыттады. Егер Қызыл теңіздің оңтүстік бұғазы арқылы өту мүмкін болмаса, кемелерге тек Суэц каналы арқылы солтүстік бағытта жүзу ғана қалады, бұл жол айлар және қосымша шығындарды талап етеді.
Екі қытайлық аса ірі шикі мұнай тасымалдаушысы барлығы 4 миллион баррель саудтық мұнаймен бейсенбі күні Баб әл-Мандеб бұғазына қарай бет алды.
Қызыл теңіздегі шиеленіске дейін Трамп Иранның Ормуз бұғазындағы кемелерге зымыран атқан сайын бір көпір немесе электр станциясын жоятынын айтып қорқытты. Иран әскери қолбасшылығы бұл қауіпті жүзеге асырса, олар өңірдегі мұнай, газ, электр және экономикалық инфрақұрылымды нысанаға алып, «тіпті бір тамшы мұнайдың» экспортталуына жол бермейтінін ескертті.
Бірнеше сағаттан соң Иран революциялық сақшылары Ормуз бұғазының оңтүстігіндегі миналанған аймақта жарылыс болғанын хабарлады. Олардың айтуынша, үш мұнай танкерінің біреуі өртеніп, қалған екеуі кері қайтқан. Сақшылар бұғаздың толық жабылғанын және Иранмен келісімсіз ешбір танкердің кіруіне немесе шығуына рұқсат берілмейтінін мәлімдеді.
Маусымдағы атысты тоқтату келісімі бұзылғаннан бері он екі күн қатарынан жалғасқан соққылар барысында АҚШ шабуылдары Иранның оңтүстігінен батыс және орталық аудандарына дейін кеңейді. АҚШ Орталық қолбасшылығы Иранның кеме қозғалысына қатер төндіру қабілетін «одан әрі төмендетуді» жалғастыратынын мәлімдеді.
Ирандық ақпарат құралдары АҚШ бейсенбі күні Бушеһрдегі әскери нысанаға екі рет шабуыл жасағанын хабарлады. Бұл – коммерциялық атом реакторының жанында орналасқан нысанға екі күн ішіндегі үшінші соққы. Хузестан провинциясының ресми өкілі АҚШ зымыраны Иракпен шекарадағы Шаламше өткеліне тиіп, екі адам қаза тауып, 11 адам жараланды деді.
Вашингтон Иранды әскери жағынан жойды деп мәлімдесе де, Тегеран зымырандық және ұшқышсыз ұшу аппараттары қабілетін сақтап қалғанын көрсетті. Иран биылғы аптада Кувейттегі ауыз су тұщыту және энергетикалық кәсіпорындарына, сондай-ақ Бахрейн мен Иорданиядағы АҚШ әскери нысандарына соққы берді.
Иран денсаулық сақтау министрлігінің ресми өкілі өткен айдың соңынан бері 53 бейбіт тұрғын қаза тауып, 592 адам жараланғанын хабарлады. АҚШ пен Исраил 28 ақпанда соғыс бастағаннан бері мыңдаған адам қаза тауып, миллиондаған адам үдере көшті.
АҚШ әскерилері бейбіт тұрғындарды ешқашан нысанаға алмайтынын мәлімдейді, алайда Трамп азаматтық инфрақұрылымға шабуыл жасаймын деп бірнеше рет қорқытқан. Соғыс 18 американдық әскери қызметшінің өліміне және 450-ден астам сарбаздың жарақат алуына әкелді. Трамп сәрсенбі күні Делавэр штатындағы Довер авиабазасында Иран шабуылынан қаза тапқан төрт американдық әскери қызметшінің денесін қарсы алу рәсіміне қатысты. «Бұл президент ретінде жасайтын ең қиын істердің бірі, бірақ оны жасау керек», – деді Трамп. Кейін Джорджиядағы сөзінде соғысты «ұсақ қақтығыс» деп атады.