Қазақстанда ипотекалық тұрғын үй қарыздарын қайта қаржыландыру бағдарламасы жалғасуда. Ол жылдық 3%-дан аспайтын мөлшерлемені, сыйақы және өсімпұл бойынша берешекті есептен шығаруды, сондай-ақ әлеуметтік осал қарыз алушыларға қосымша қолдау шараларын көздейді. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің өкілдері Алматыдағы брифингте айтты, деп хабарлайды infohub.kz.
Бағдарлама аясында 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін берілген валюталық ипотекалық қарыздар 188,35 теңге бекітілген бағаммен теңгеге ауыстырылады. Әлеуметтік осал қарыз алушылар үшін бұрын қайта қаржыландырылған несиелер бойынша берешекті толық немесе ішінара есептен шығару, сондай-ақ бұрын банк балансына өткен жалғыз тұрғын үйді қайтару мүмкіндігі қарастырылған.
Агенттіктің дерегінше, револьверлік механизмнің арқасында көрсетілген қолдаудың жалпы көлемі 678 млрд теңгеге жетті. Шамамен 60 мың ипотекалық қарыз алушы көмек алды. 90 күннен астам мерзімі өткен ипотекалық қарыздардың үлесі 2015 жылғы 30%-дан 2026 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша 0,6%-ға дейін төмендеді.
Сонымен қатар, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда берешекті ұжымдық реттеудің Бірыңғай цифрлық платформасы – finkelisim.kz жұмыс істейді. Қызмет «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейді және қарыз алушыларға бірнеше кредитор алдындағы міндеттемелерін бір уақытта реттеуге мүмкіндік береді. Өтініш берілгеннен кейін жүйе қарыз алушының талаптарға сәйкестігін тексереді, несиелер тізімін қалыптастырады және деректерді кредиторларға жібереді. Шарттар келісілгеннен кейін азамат бірыңғай құжаттар пакетіне қол қояды, ал кредиторлар берешекті өндіріп алу шараларын тоқтата тұрады.
Платформаның басты артықшылығы – кредиторлар адамның жалпы қарыз жүктемесін бағалайды, әр несиені жеке емес. Рәсімді қолдана алатындар – кепілсіз тұтыну несиелері бойынша екі және одан да көп кредитор алдында 90 күннен астам мерзімі өткен азаматтар. Әлеуметтік осал азаматтар үшін ай сайынғы төлемдер төмендетіліп, өтеу мерзімдері ұзартылған. Бірінші кезеңде платформаның әлеуетті қатысушылары шамамен 350 мың проблемалық қарыз алушы бола алады.