Иран АҚШ-тың ресми жауабын күтіп отырғанын мәлімдеді. Бұған дейін АҚШ Президенті Дональд Трамп Ормуз бұғазын жеті күн ішінде коммерциялық кеме қатынасына ашу туралы ұсынысты қабылдамаған еді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Иран Сыртқы істер министрі Аббас Арагчи Telegram арнасында жариялаған жазбасында Трамптың бас тартуын мойындай отырып, оны бұған дейін қайшылықты мәлімдемелер жасағаны үшін сынады.
Бұған дейін Трамп Ақ үйде журналистерге Тегеранның ұсынысы «қабылдауға жарамсыз» екенін айтқан. Оның сөзінше, олар бұғазды дереу ашу туралы келісімге келгісі келеді, себебі «олар тым нашар жағдайда». Арагчи жұма күні БҰҰ-да журналистерге екі ел арасында «қажетті шарттар орындалса», келісімге қол жеткізуге болатынын мәлімдеген. Оның айтуынша, бұғазды ашу шарттары маусым айында АҚШ пен Иран арасында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумда көрсетілген шарттармен бірдей.
Иран өткен аптада Нью-Йоркте БҰҰ Бас Ассамблеясы аясындағы келіссөздерде бұғазды қайта ашу және әскери қимылдарды тоқтату мәселесін көтергенін хабарлады.
Әлемнің газ бен мұнай қорының шамамен бестен бір бөлігі өтетін маңызды су жолы ақпан айында соғыс басталғаннан бері іс жүзінде жабық тұр.
«Мен олардың келісімін қабылдамаймын», — деді Трамп сенбі күні. Ол АҚШ-тың бұғазға «толық бақылау» орнатқанын, ол арқылы «мұнайдың орасан зор көлемі» өтіп жатқанын қосты.
Арагчи Telegram-да Трамптың «көптеген жақсы мәлімдемелермен қатар, өкінішке қарай, жиі еститін көптеген қайшылықты мәлімдемелер жасағанын» жазды.
«Біз делдалдардың бізге түпкілікті пікірлерді жеткізуін күтіп отырмыз, содан кейін соларға сүйеніп шешім қабылдаймыз», — деді Арагчи.
АҚШ пен Иран арасында делдалдық жасап жүрген Оман барлық тарапты дағдарысты шешу үшін ашық диалогты жалғастыруға шақырды.
Оман Сыртқы істер министрі Сайид Бадр бин Хамад бин Хамуд әл-Бусаиди БҰҰ Бас Ассамблеясының жалпы пікірталасында «барлық тарап» стратегиялық су жолындағы кеме қатынасын қорғау жөніндегі Оманның күш-жігерімен ынтымақтасуы керектігін айтты.
Трамптың Иран ұсынысын қабылдамауын АҚШ-тың НАТО-дағы елшісі Мэтью Уитакер қолдады.
Уитакер сенбі күні Fox News телеарнасына сөйлеген сөзінде Иран «жартылай шаралар» мен «әлем сахнасында өздерін жақсы көрсету үшін елес келісімдер» ұсынғанын айтты.
«Президент Трамптың оны қабылдамауы дұрыс», — деді ол.
Сонымен қатар Қаржы министрі Скотт Бессент сенбі күні АҚШ-тың экономикалық қысымы Тегеранға әсер етіп жатқанын мәлімдеді.
Бессент X әлеуметтік желісіндегі жазбасында Түркия, Оман және Біріккен Араб Әмірліктері әртүрлі ирандық әуе компанияларының рейстерін тоқтатқанын, ал БАӘ мен Түркиядағы кейбір банктер Иранмен транзакцияларды тоқтатқанын айтты.
Трамп әкімшілігі Иранға қарсы экономикалық блокаданы «Экономикалық оқшаулау операциясы» деп атап, Тегеранды Ормуз бұғазындағы кемелерге шабуылдарды тоқтатуға мәжбүрлеу үшін санкцияларды пайдаланып отыр.
Алайда кейбір экономистер соңғы санкциялардың тиімді болатынына күмән келтіреді, өйткені бұл Иранның негізгі сауда серіктестерінің реакциясына байланысты.
Олардың қатарында Иран мұнайының ең ірі сатып алушысы Қытай бар, ол бұған дейінгі АҚШ санкцияларын елемей, Тегеранмен іскерлік қатынасты жалғастырып келеді.