Исландия 2027 жылдың ақпанында өз суларында кит аулауға түпкілікті тыйым салуы мүмкін заң жобасын ұсынады. Құжат күшіне енсе, коммерциялық кит аулауға рұқсат беретін елдер қатарында Норвегия мен Жапония ғана қалады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Исландияда кит аулау 2023 жылы үкімет тапсырысымен жасалған есеп жарияланғаннан кейін қатты сынға ұшырады. Онда гарпунмен атқан киттердің өлуі екі сағатқа созылатыны анықталған. Осы есептен кейін сол жылы аңшылық уақытша тоқтатылды.
Заң жобасы Исландия үкіметінің сайтында жарияланды. Оған дейін елдің өнеркәсіп министрі Ханна Катрин Фридриксдоттир биыл кит аулау туралы ескірген заңдарды өзгерту қажеттігін айтып, кит аулауды тоқтатуды қолдаған болатын.
Жануарларды қорғау жөніндегі Humane World for Animals (HWA) ұйымының өкілі Венди Хиггинс заң жобасын бұл тәжірибені тоқтату жолындағы «маңызды белес» деп атады.
«Бұл заң жобасына коммерциялық кит аулауға тыйым салу үшін саяси және қоғамдық қолдау жеткілікті. Оның қабылдануына этикалық, ветеринариялық, құқықтық және табиғатты қорғау тұрғысынан салмақты негіздер бар», — деді Хиггинс. «Исландия суларында жарылғыш гарпунмен өлтірілген әрбір кит — ешқандай мәні жоқ сала үшін азаппен қиылған өмір. Бұл қырғынды тоқтататын заң неғұрлым тез қабылданса, соғұрлым жақсы», — деп қосты ол.
HWA мәліметінше, биыл 8 қыркүйекке дейін Исландия суларында 80 финвал ауланған. Аңшылық маусымы маусымнан қыркүйектің соңына дейін жалғасады, ал Исландияның квотасы 150 жануарға дейін рұқсат етеді.
Финвалдар — Жер бетіндегі көк киттен кейінгі екінші ірі жануар. 1986 жылы коммерциялық кит аулауға мораторий енгізілгеннен кейін ондаған жыл бойы қалпына келгеніне қарамастан, Табиғатты қорғау жөніндегі халықаралық одақ оларды жойылу қаупі төнген түрлер қатарына жатқызады.
Исландияда кит аулайтын бір ғана компания қалды — Кристян Лофтссон басқаратын Hvalur. Исландияның бұрынғы аралық үкіметі Hvalur компаниясына 2029 жылға дейін жарамды бес жылдық рұқсат берген.
«Әрине, қорғаушылар киттерді өлтірудің дереу тоқтатылуын қалайды. Бірақ тыйым енгізілсе де, 2029 жылы аяқталатын қазіргі кит аулау рұқсаттарының өз мерзімін өтеуіне жол берілетінін де мойындаймыз», — деді Хиггинс.
Халықаралық жануарларды қорғау қоры (IFAW) теңіз табиғатын қорғау жөніндегі директоры Шэрон Ливермор былай деді: «Исландия суларында кит аулауға рұқсат беретін заңдарды жаңарту туралы ұсыныс — қазіргі заманғы теңіз табиғатын қорғау мен жануарлар әл-ауқаты жолындағы жаңашыл қадам. Әсіресе сау мұхитқа тәуелді ел үшін бұл айрықша маңызды».
Соңғы жылдары киттерді коммерциялық мақсатта аулаған үш ел ғана бар: Исландия, Норвегия және Жапония. Норвегия 1993 жылы, Исландия 2006 жылы Халықаралық кит аулау комиссиясының мораторийіне қарамастан коммерциялық кит аулауды қайта бастаған. Жапония 2019 жылы комиссиядан шығып, өз суларында коммерциялық кит аулауды жаңғыртты.