Израильде өткен жалпы сайлау қарсаңында әлеуметтік желілерде арабтарға қарсы өшпенділік сөздер күрт көбейді. Бұл туралы цифрлық мониторинг жүргізген сарапшылар мәлімдеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Израильдік Brandeis Institute және FakeReporter ұйымдарының жаңа есебінде 27 қазанда өткен сайлауға дейінгі және кейінгі күндері X, Facebook, Instagram және TikTok сияқты платформаларда арабтарға қарсы пікірлердің легі тіркелгені атап өтілді. FakeReporter талдауы бойынша, X желісінде арабтарға қарсы көзқарас 27 қазаннан 29 қазанға дейін 400%-дан астам өскен. Ұқсас мазмұн Facebook пен басқа да платформаларда тарады.

Өткен айдағы сайлауда арабтар басым партиялар Израиль Кнессетінде 19 орынға ие болып, ықтимал «патша жасаушы» позицияға шықты. Оппозиция көшбасшысы Гади Айзенкот Нетаньяхудың діни-ұлтшыл үкіметін алмастыратын коалиция құруға шақырылды.

Есепке сәйкес, жазбалар негізінен үш хабарламаны таратқан. Біріншісі — «арабтар сайлауды ұрлады» деген айып, яғни сайлауға қатысты алаяқтық, дауыс сатып алу және шетелдік араласу туралы дәлелсіз тұжырым. Израильдің сайлау комиссиясы мұндай мәлімдемелерді бұған дейін ресми түрде жоққа шығарған.

Сонымен қатар жазбаларда Израиль азаматтары болып табылатын арабтар қауіпсіздікке қатер ретінде көрсетіліп, олардың дауыс беру құқығын шектеуге шақырылды. Ең көп қаралған жазбалардың кейбірі Израильдің жоғары лауазымды шенеуніктерінен шыққан. Нетаньяхудың «Олар Израильдегі сайлауды ұрлады!» деген жазбасы 1,2 млн рет қаралған. Ультраоңшыл ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен-Гвирдің араб саяси партияларының жетекшілерін жауапқа тартуға шақырған жазбасы да 350 мыңнан астам рет қаралды.

FakeReporter ұйымы арабтарға қарсы өшпенділік сөздердің көбісін Нетаньяхудың саяси блогының өкілдері қоздырғанын атап өтті. «Олар сайлаудан кейін Израиль азаматтары болып табылатын арабтарға қарсы өшпенділік сөздерді таратуда негізгі фактор болды деп айтуға болады», — делінген талдауда.

Израиль азаматтары болып табылатын арабтар, олардың көпшілігі палестиналықтар, ел халқының 21%-ын құрайды. 2023 жылғы 7 қазанда Хамас басқарған шабуылдан және Израильдің Газадағы соғысынан кейін араб саяси көшбасшылары барған сайын қыздырылған шабуылдар мен қос адалдық туралы айыптауларға тап болды.

Сайлау алдында Израильдің Орталық сайлау комитеті елдегі екі негізгі араб партиясының сайлауға қатысуына тыйым салуға дауыс берген, бірақ кейін бұл шешімді Израильдің Жоғарғы соты күшін жойды.

Айзенкот өткен аптада елдің араб азаматтарына қарсы «нәсілшіл және агрессивті заңсыздандыру науқаны» деп атаған әрекеттерді айыптады.

Brandeis Institute мен FakeReporter 4 қарашада Google, Meta, TikTok және X компанияларына хат жолдап, өз платформаларында Израиль азаматтары болып табылатын арабтарға қарсы өшпенділік сөздердің таралуын тоқтату шараларын қабылдауды сұрады. Тек Google ғана жауап берді. Компания Израиль сайлауы өзі үшін «Priority 0» екенін, сайлау айналасындағы трафикті бақылауға ресурстар бөлінгенін, бірақ Орталық сайлау комитеті қосымша модерация рәсімдерін сұрамағанын мәлімдеді.