Канаданың солтүстік аудандарында сирек кездесетін табиғат құбылысы тіркелді: төбе беткейлерімен тұрғын үйдей үлкен мұздаған топырақтың орасан зор монолитті блоктары сырғып кетуде, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Мамандар Канаданың Солтүстік-Батыс аумақтарындағы Джонсон және Редстоун өзендерінің аңғарларында болған ауқымды топырақ көшкіндерін зерттеді. Әдетте жылыну кезінде мәңгі тоң жоғарыдан төмен қарай еріп, тұтқыр сұйық балшыққа айналады. Алайда бұл жағдайларда беткеймен төмен қарай алып, тұтас жер қабаттары сырғып кеткен. 2017 жылғы опырылу ландшафтта үш шақырымдық із қалдырса, келесі оқиға шамамен 4,5 миллион текше метр жынысты жылжытқан. Зерттеушілер бұл бұрын белгісіз құбылысты мәңгі тоңның қабыршақтану опырылуы деп атады.
Аномалияның себебі топырақтың төменнен жоғары қарай еруі болып шықты. Альберта университетінің ғалымдары ауа температурасының көтерілуі мен қатты орман өрттері терең жарықтардың пайда болуына әкелгенін анықтады. Су осы жарықтар арқылы шамамен жиырма жыл бойы сіңіп, қалыңдығы 20-40 метр болатын мәңгі тоң қабатының негізін су басқан. Төменгі қабаттармен байланысын жоғалтқан массивті қабат беткеймен тұтас сырғып кеткен.
Маккензи өзенінің аңғарында зерттеушілер жүздеген ұқсас опырылуды тапты. Бұл өңірдегі инфрақұрылым әзірге зардап шекпеген, бірақ сырғыған топырақ өзен арналарын жауып, жаңа көлдер құраған. Ғылыми жұмыстың авторлары жаһандық жылыну мен орман өрттерінің жиілеуіне қарай мұндай құлаулар Канаданың солтүстігінде және Аляскада жиі бола түсетінін болжайды.