Украинаның теңіз дроны Nefrit көпмақсатты қамтамасыз ету кемесіне шабуыл жасады. Bloomberg агенттігінің мәліметінше, бұл кеме Каспий құбыр консорциумының (КТК) Қара теңіздегі теңіз терминалындағы жөндеу жұмыстарына тартылған. Бұл терминал қазақстандық мұнай экспортында маңызды рөл атқарады, деп хабарлайды infohub.kz.
Bloomberg-ке жағдайды білетін дереккөздің айтуынша, Nefrit бір шығыс причалдық құрылғыдағы жұмысты іс жүзінде аяқтап, екіншісінде жабдықты ауыстыруға кірісуі керек еді. Шабуылдан кейін жоспарланған жұмыстардың мерзімі күмән туды, бұл КТК-ның мұнай тиеу бойынша одан әрі операцияларына белгісіздік туғызады.
КТК-да Bloomberg-тің кеменің консорциумның теңіз терминалында жұмыс істегені туралы сұрағына мердігерлердің қызметіне түсініктеме беруден бас тартты.
Украина Әскери-теңіз күштері 3 қыркүйекте теңіз дроны Ресейдің Сочи порты маңында Nefrit-ке шабуыл жасағанын мәлімдеді. Украина тарапының деректері бойынша, кеме маңында қатты жарылыс болып, түтін байқалған.
Украина ӘТК Nefrit-ті мұнай-газ операцияларына, теңіз нысандарына қызмет көрсетуге, жүк пен персоналды тасымалдауға, сондай-ақ су асты техникалық жұмыстарын жүргізуге тартылған кеме деп сипаттады. Украина тарапы кеменің қызметі Ресей экономикасын және соғысты қаржыландыруды қолдағанын мәлімдеді.
Соңғы айларда КТК операциялары Қара теңіздегі шабуылдардың әсерінен бірнеше рет болды. Bloomberg деректері бойынша, терминалға келген танкерлерге жасалған бірқатар шабуылдар бұрын мұнай экспортының айтарлықтай қысқаруына әкелген және 2026 жылы Қазақстандағы мұнай өндіру көлеміне әсер етуі мүмкін.
КТК құбыр жүйесі арқылы Қазақстанның экспорттық мұнайының үштен екісінен астамы тасымалданады. Консорциумның теңіз терминалы жағадан қашықтықта танкерлерді тиеуге мүмкіндік беретін үш шығыс причалдық құрылғымен жабдықталған. Әдетте тиеу үшін екі құрылғы қолданылады, тағы біреуі резервтік болып табылады.
Причалдық құрылғылардың бірі 2025 жылғы қарашадағы шабуыл нәтижесінде зақымданған болатын. Bloomberg деректері бойынша, ол 2026 жылы ауыстырылып, сынақтан өткізілген. Тамыз айының соңында Қазақстан Энергетика министрлігі қыркүйекте КТК-ның үш причалдық құрылғысы да жұмыс істейді деп күткен.
Бұған дейін КТК «Курсивтің» сұрауына жауап ретінде консорциум 2026 жылы 2001 жылы пайдалануға берілген екі шығыс причалдық құрылғыны — КТК-1 және КТК-2 ауыстыруды жоспарлағанын хабарлаған.
Оларды орнату үшін әлі 2025 жылы теңіз терминалында 12 жаңа якорь-кессон дайындалған. Олар Новороссийскіге үш арнайы кемемен жеткізіліп, теңіз түбіне 60 метрге дейінгі тереңдікте орнатылған.
Әрбір мұндай якорь өлшемі 30-ға 10-ға 7 метр болат конструкцияны білдіреді. Бетондаудан кейін кессонның массасы шамамен 200 тоннадан 400 тоннаға дейін артады. Оларды орнату үшін жүк көтергіштігі 1350 тонна монтаждық баржа, қамтамасыз ету кемесі, сүңгуірлер және қашықтан басқарылатын су асты аппараты қолданылған.
Бұған дейін «Курсив» Украина АҚШ өкілдерімен келіссөздерден кейін КТК инфрақұрылымына және оның терминалына бара жатқан танкерлерге, егер олар Ресейге қатысы жоқ болса, украиналық санкцияларға ілікпесе және ресейлік мұнай тасымалдамаса, соққы жасамауға міндеттенгенін жазған. Оған дейін консорциум нысандары мен қазақстандық мұнай тасымалдаған кемелер бірнеше рет шабуылға ұшырап, КТК мұнай қабылдау мен тиеуді уақытша тоқтатқан.