Қазақстан Энергетика министрлігі көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын беруге арналған электрондық аукцион өткізетінін хабарлады. Сауда-саттық 25 желтоқсанға белгіленіп, eQazyna алаңында өтеді, өтінімдерді қабылдау 18 қарашада аяқталады. Алдағы саудаға 2026 жылдың соңына дейін сатуға жоспарланған 112 учаскенің 56-сы шығарылып отыр, деп жазады infohub.kz сайты.
Мұнай-газ блоктары Қазақстанның батысында, сондай-ақ Маңғыстау, Ақтөбе, Атырау, Ұлытау, Қостанай және Қызылорда облыстарында орналасқан. Мемлекет барлау мен өндіруге де, тікелей көмірсутек өндіруге де құқықты сатуда.
Бекітілген тізімге Бегімбет 1, Батыс Ұлытау, Шолақсай, Басқұмақ, Қарасу, Жасқайрат, Үстірт учаскелерінің тобы, Қосарал, Майлыкөл, Қарақамыс және Қаракөл учаскелері енді.
Жер қойнауын пайдалану құқығын алу бизнеске қойылатын талаптармен ұштасады. Аукцион жеңімпаздары келісімшарт жасалған сәттен бастап бір жыл ішінде барлау жұмыстарының жобасын дайындауға міндетті. Үш жыл ішінде инвесторлар екі өлшемді сейсмобарлау талаптарын орындауы, ал төрт жыл ішінде кемінде бір ұңғыма бұрғылауы тиіс.
Өндіру кезеңінде компаниялар өткен жылғы шығынның 1%-ын жергілікті кадрларды оқытуға, 1%-ын ғылыми зерттеулерді қаржыландыруға және тағы 1%-ын келісімшарт бойынша инвестициядан өздері жұмыс істеп жатқан аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуына жұмсауға міндетті.
Келісімшарттарда ішкі құндылықтың қатаң квоталары жазылған. Жергілікті үлес жұмыстарда кемінде 70%, қызметтерде 70%, тауарларды сатып алуда 30% болуы керек. Кәсіпорындардың басқарушы құрамы 80% қазақстандық мамандардан, құрылымдық бөлімше жетекшілерінің құрамы 90%, ал техникалық мамандар мен білікті жұмысшылар штаты 100% құрауға міндетті.
Қоры 100 млн тоннадан астам мұнай немесе 50 млрд текше метр табиғи газ болатын ірі жобалар үшін қосымша міндеттемелер қарастырылған. Инвестор жаңа өңдеу қуаттарын құруға немесе қолданыстағыларын жаңғыртуға, не өндірілген шикізатты ішкі өңдеуге жіберуге міндетті болады.
Ағымдағы жылдың шілдесінде Энергетика министрлігі адал емес жер қойнауын пайдаланушылардан қарызды сот тәртібімен өндіруге ниетті екенін мәлімдеді. Ведомство келісімшарттар бойынша қаржылық міндеттемелердің орындалуын тексеру жұмысын белсенді бастады.
Қыркүйекте қатты пайдалы қазбаларды өндіруге жаңа роялти енгізу мерзімінің шегерілгені белгілі болды. Бастапқыда бұл фискалдық құралды жақын арада енгізу жоспарланған, алайда үкімет шикізат саласына түсетін жүктемені неғұрлым егжей-тегжейлі пысықтау үшін реформаны 2029 жылға шегеруге шешім қабылдады.