Түркия 2026 жылдың шілдесінде жыл басынан бері алғаш рет Қазақстаннан кокстелетін көмір сатып алды. Бір айдың ішінде ел 48,8 мың тонна қазақстандық шикізат импорттады. Ал Ресейден кокстелетін көмір жеткізу шілдеде толығымен тоқтады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұл туралы «Коммерсантъ» басылымы Түркия статистика институтының деректеріне сілтеме жасап, SteelOrbis ақпаратын келтіре отырып жазды.
2026 жылдың қаңтар-шілде айларында Ресейден Түркияға кокстелетін көмір жеткізу 29,9%-ға қысқарып, 224,5 мың тоннаны құрады. Шілдеде ресейлік жеткізу толығымен тоқтады. Жеті ай ішінде Ресейдің түрік нарығындағы үлесі шамамен 7% болды. Сонымен қатар АҚШ Түркияға экспортын 70,4%-ға арттырып, 1,9 млн тоннаға жеткізді, ал Австралия жеткізуді 38%-ға қысқартып, 770,1 мың тоннаны құрады.
Осы жағдайда Түркия кокстелетін көмірді жаңа жеткізушілерден сатып ала бастады. Шілдеде ел 2026 жылдың басынан бері алғаш рет 48,8 мың тонна қазақстандық көмір импорттады. Сондай-ақ бір айдың ішінде Түркия Ұлыбританиядан 82,5 мың тонна алды. SteelOrbis деректері бойынша, қаңтар-шілде аралығында Қазақстан Түркияға дәл сол 48,8 мың тоннаны жөнелткен — бұған дейін 2025 жылы қазақстандық кокстелетін көмір жеткізілмеген болатын.
«Коммерсантъ» сілтеме жасаған сарапшылар жеткізу құрылымының өзгеруін ресейлік көмірдің қолжетімділігінің төмендеуімен және Қара теңіздегі логистикалық шектеулермен байланыстырады. Бұл ретте ресейлік жеткізушілер көлемнің бір бөлігін шығыс бағытқа қайта бағыттауды жалғастыруда.
Осы аяда қазақстандық кокстелетін көмір жеткізу түрік нарығында жаңа бағыттың пайда болуы ретінде көрінеді. Алайда бір айдың негізінде ресейлік жеткізудің ұзақ мерзімді алмастырылуы туралы қорытынды жасауға болмайды.
Сонымен қатар Қазақстанның Түркиямен саудасы айтарлықтай өсті. Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылдың қаңтар-шілдесінде екі елдің тауар айналымы $4,7 млрд болды, бұл бір жыл бұрынғы $2,9 млрд-қа қарсы. Өсім 62,4%-ға жетті.
Негізгі үлесті қазақстандық экспорт қосты: ол 91,7%-ға артып, $3,9 млрд-қа жетті. Түркиядан импорт керісінше 6,5%-ға төмендеп, $815,9 млн болды. Түркия Қазақстанның жалпы экспортындағы үлесін 7,7%-ға, ал республиканың жалпы сыртқы сауда айналымындағы үлесін 5,4%-ға дейін ұлғайтты.
2025 жылы Түркияның қаржы секторының көрсеткіштері инфляциядан жоғары өсті. Елдің қаржы нарықтары биліктің ортодоксалды емес ақша-кредит саясатынан бас тартуынан кейін тұрақтануда. Сектордың қалпына келуі аясында Қазақстаннан екі ірі ойыншы түрік қаржы ұйымдарына қызығушылық танытты.