Өз күшімен баспана сатып алу немесе тұрғын үй жағдайын жақсарту мүмкіндігі қазақстандықтар тарапынан өмір сапасының негізгі көрсеткіштері арасында ең төмен бағаға ие болды — 10 баллдық шкала бойынша 6,1 балл, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Салыстыру үшін, қазақстандықтар өз өмірін жалпы 7,7 баллға, қаржылық жағдайын 7,3 баллға, ал отбасының экономикалық жағдайын да 7,3 баллға бағалаған. Қазіргі тұратын баспанасының сапасына респонденттер 7,7 балл қойған. Осылайша, мәселе қолданыстағы жылжымайтын мүліктің жай-күйінде емес, жаңа баспана сатып алу немесе қазіргі жағдайды жақсарту мүмкіндігінде болып отыр.
Зерттеуге қатысушылардың тек 24,3%-ы ғана өз күшімен баспана сатып алу мүмкіндігіне толық қанағаттанатынын білдірген. Тағы 40,8%-ы бұған ішінара қанағаттанса, 15,9%-ы қанағаттанбайтынын айтқан. Баспана сатып алудағы мемлекеттік қолдауға сауалнамаға қатысқандардың 28,4%-ы риза, 35,6%-ы ішінара риза, ал 18,4%-ы риза емес.
Баспананың қолжетімділігін ең төмен табысы бар қазақстандықтар бағалайды. Аз қамтылған респонденттер арасында өз күшімен баспана сатып алу мүмкіндігі 10 баллдық шкала бойынша 3,5 баллға, ал табысы орташадан төмен отбасылар арасында 3,7 баллға бағаланған. Салыстыру үшін, салыстырмалы түрде ауқатты қатысушылар оны 7,9 баллға бағалаған.
Сонымен қатар, аз қамтылған қазақстандықтардың тек 7,3%-ы ғана баспана сатып алу мүмкіндігіне қанағаттанады. Табысы орташадан төмен отбасылар арасында бұл үлес небәрі 4%-ды құрайды. Баспананың қолжетімділігіне аз қамтылған респонденттердің 49%-ы және табысы орташадан төмен қатысушылардың 48,7%-ы қанағаттанбайды.
Әйелдер баспана сатып алу мүмкіндігін ерлерге қарағанда төмен бағалаған — 5,9 баллға қарсы 6,3 балл. Қала тұрғындарында бұл көрсеткіш 6 баллды, ауыл тұрғындарында 6,1 баллды құраған. Жас топтары арасында ең жоғары бағаны 29-38 жас аралығындағы қазақстандықтар берген — 6,5 балл, ал ең төмен бағаны 61-63 жастан асқан респонденттер берген — 5,6 балл.
2026 жылғы маусымда Қазақстанда жаңа баспананың бір шаршы метрі орташа есеппен 617,6 мың теңге, ал қайталама нарықтағы пәтерлер 629,7 мың теңге тұрған. Жайлы баспананы жалдау ақысы бір шаршы метр үшін орташа 5 062 теңгені құраған.
Бір жыл ішінде жаңа ғимараттар 14%-ға, қайталама тұрғын үй 10,4%-ға, ал жалдау ақысы 13,4%-ға қымбаттаған. 2020 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда жаңа пәтерлердің бағасы 74,8%-ға, қайталама пәтерлердікі 76,2%-ға өскен. Осы кезеңде жалдау құны екі еседен астамға — 115,1%-ға артқан.
Баспана қолжетімділігін бағалау деректері Ұлттық статистика бюросының халықтың өмір сапасы туралы зерттеуінде келтірілген. Респонденттер өмірдің әртүрлі аспектілеріне қанағаттанушылықты он баллдық шкала бойынша бағалаған.