2027 жылдан бастап Қазақстанда жәрдемақы тағайындау кезінде отбасының әлеуметтік мәртебесі ғана емес, материалдық жағдайы да ескеріледі: қаржысы жеткілікті болса, төлемнен бас тартылады. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Елде отбасыларға қолдау көрсету ережелері өзгерді. 2027 жылдан бастап әр отбасының өз әл-ауқат санаты болады. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жаңа ережелердің көпбалалы отбасыларға қалай қолданылатынын түсіндірді.
Қазіргі таңда көпбалалық жәрдемақыны төрт және одан көп баласы бірге тұратын барлық отбасы табысына қарамастан алады. Алайда 2027 жылдан бастап төлем тағайындау кезінде отбасының әл-ауқат деңгейі, материалдық жағдайы мен өмірлік жағдайлары ескеріледі.
Бірдей отбасы құрамы енді бірдей құқық бермейді. Бүгінде бірқатар мемлекеттік жәрдемақыға құқық санаттық қағидат бойынша айқындалады, сол себепті әлеуметтік мәртебесі бірдей отбасылар материалдық мүмкіндіктері айтарлықтай өзгеше болса да, бірдей төлем ала алады.
Ведомство құрамы бірдей екі көпбалалы отбасының мысалын келтірді. Біріншісінің жеке баспанасы, қымбат тұратын көлігі, тұрақты табысы мен бизнесі бар — көрсеткіштер жиынтығы бойынша ол әл-ауқаттың жоғары деңгейіне сәйкес келетін «А» санатына жатады. Екіншісі шағын пәтерде тұрады, ата-анасы жалданып жұмыс істейді, қымбат мүлкі мен қосымша материалдық ресурстары жоқ — бағалау нәтижесінде отбасы әл-ауқат деңгейі қанағаттанарлық «С» санатына жатқызылады.
Яғни бала саны бірдей болғанымен, екі отбасының қаржылық мүмкіндіктері өзгеше: біреуі үшін қосымша төлемдер басты мәнге ие болмауы мүмкін, ал екіншісі үшін мемлекеттік қолдау күнделікті шығындарды жабуға айтарлықтай жеңілдік әкеледі. Жаңа ережелер бойынша бірінші отбасы көпбалалық бойынша мемлекеттік жәрдемақыны бұдан былай алмайды, ал екіншісі әлі де қолдауға үміттене алады.
Маңыздысы: пәтердің, көліктің немесе өзге мүліктің болуы өздігінен отбасының әл-ауқат деңгейі жоғары санатқа жатқызылатынын білдірмейді. Жәрдемақы тағайындау туралы шешім 8 негізгі бағыт бойынша 59-дан астам көрсеткішті талдағаннан кейін қабылданады. Ақпарат отбасының цифрлық картасы аясында алынады — бұл барлық азаматтар туралы деректерді жинап, оларды мезгіл-мезгіл жаңартып отыратын жүйе.
Жаңа ережелер мемлекеттік жәрдемақының 14 түріне қолданылады. «А» және «В» санаттарындағы отбасыларға бұл төлемдер заңнамада көзделген жағдайларды қоспағанда тағайындалмайды. «С», «D» және «Е» санаттарындағы отбасылар осы қолдау шараларына құқығын сақтайды.
Сонымен қатар отбасының жағдайы айтарлықтай өзгерсе — мысалы, біреуі жұмысынан айырылса немесе жалпы табыс төмендесе — бұл оның әл-ауқатын бағалау кезінде ескеріледі және мемлекеттік қолдауға құқық қайта пайда болуы мүмкін. Бұған дейін біз Қазақстанда отбасының қай әл-ауқат санатына жататынын қалай анықтауға болатынын жазған болатынбыз. Сондай-ақ жақында үкімет кейбір азаматтардың жәрдемақыдан өз бетінше бас тарта бастағанын мәлімдеді. Ал қазақстандықтардың табысы жоғары болса да қандай жәрдемақы алатынын осы жерден білуге болады.