2025 жылғы 1 қазаннан бастап Қазақстанда пилоттық жоба аясында жұмыстан айырылу бойынша әлеуметтік төлемді тағайындау тәртібі өзгереді: өтемақы алудың ең ұзақ мерзімі 6 айдан 3 айға қысқарады, ал оның шекті мөлшері 7 ең төменгі жалақының 45%-ымен шектеледі, бұл 2026 жылы 267 750 теңгені құрайды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің түсіндіруінше, төлем мерзімі бұрынғыша азаматтардың міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу ұзақтығына байланысты болады. 6 айдан 12 айға дейінгі өтілі болғанда төлем 1 айға, 12 айдан 24 айға дейінгі өтілі болғанда — 2 айға, ал 24 айдан астам өтілі болғанда — 3 айға тағайындалады.
Ведомство төлемнің ең ұзақ мерзімінің қысқаруы республикалық бюджет шығыстарының азаюымен байланысты емес екенін атап өтті, өйткені әлеуметтік төлемдер Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан қаржыландырылады.
Төлем мөлшері де бұрынғыша айқындалады: соңғы 24 айда әлеуметтік аударымдар жасалған азаматтың орташа айлық табысы және әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу ұзақтығы ескеріледі. Сонымен қатар 1 қазаннан бастап жұмыстан айырылу бойынша әлеуметтік төлемнің ең жоғары мөлшері — 7 ең төменгі жалақының 45%-ы белгіленеді.
Әлеуметтік төлемге үміткер болу үшін алдымен жұмыс іздеуші ретінде тіркелу қажет. Мұны тұрғылықты жері бойынша мансап орталығында, eGov.kz электрондық үкімет порталы арқылы немесе Электрондық еңбек биржасы арқылы жасауға болады.
Тіркелгеннен кейін мансап орталығы кәсіп, тәжірибе, біліктілік, денсаулық жағдайы, жұмыс кестесі мен көлік қолжетімділігін ескере отырып, лайықты бос орындарды таңдайды. Егер лайықты жұмыс болмаса, азамат жұмыссыз ретінде тіркеледі. Құқығы болған жағдайда әлеуметтік төлем жұмыссыз ретінде тіркелген күннен бастап проактивті түрде тағайындалуы мүмкін.
Алайда жұмыссыз мәртебесінен және онымен бірге төлемнен айырылуға болады, егер дәлелді себепсіз ұсынылған үш лайықты жұмыс нұсқасынан бас тартылса.
Айта кетейік, әлеуметтік төлем жұмыстан айырылу себебіне қарамастан әркімге тағайындалуы мүмкін.
Еске салайық, бұған дейін Қазақстанда «декреттік» төлемдерді айқындау үшін ең жоғары табыс мөлшері жұмыс берушілер санына қарамастан 7 ең төменгі жалақымен шектелген болатын. Бұл кейбір қазақстандық әйелдердің табысын жасанды түрде көтеріп, тиесіліден көп алуына байланысты еді.