Қазақстандықтар проблемалық несиелері барлар үшін жақсы жаңалық: елде жеке табыс салығы (ЖТС) төлеу ережелерін несие қарызын кешіру кезінде өзгерту ұсынылуда. Несие алаяқтарының құрбандары мен ауыр өмірлік жағдайға тап болған қарыз алушыларды салықтан толық босату жоспарлануда, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұл мәселе Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің отырысында қаралды. Қазіргі уақытта банк есептен шығарған қарыз белгілі бір жағдайларда жеке тұлғаның кірісі болып саналады, бұл ЖТС төлеу міндетін тудыруы мүмкін. Салықтан босату тек жекелеген жағдайларда ғана қолданылады.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚРДА) Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығымен бірлесіп, үмітсіз несиелерді, оның ішінде алаяқтар ресімдеген қарыздарды есептен шығару кезінде азаматтарды ЖТС-тан толық босатуды сақтауды ұсынды.
Алайда босату барлығына берілмейді. Жұманғарин адамның несие бойынша төлей алмай қалуы объективті болған жағдайлар мен банктің өз коммерциялық мүддесіне қарай қарызды есептен шығару туралы өз бетінше шешім қабылдайтын жағдайларды ажыратуды ұсынды. Министрдің ұстанымы бойынша, алаяқтардың құрбандары мен шынымен ауыр өмірлік жағдайға тап болған азаматтар қарыз есептен шығарылғаннан кейін ЖТС-тан толық босатылуы тиіс.
Сонымен қатар, мұндай жеңілдікті кез келген несиені кешіруге автоматты түрде тарату ұсынылмайды. Егер банк өз балансын оңтайландыру және провизияларды қайта қалыптастыру үшін коммерциялық несиені есептен шығарса, мемлекеттік бюджет, Жұманғариннің айтуынша, автоматты түрде салық түсімдерінен айырылмауы керек.
Енді мемлекеттік органдар ҚРДА-мен бірлесіп, есептеулер жүргізіп, ауыр өмірлік жағдай деп есептелетін мән-жайлардың толық тізбесін анықтауы қажет. Ықтимал критерийлер ретінде мүгедектік, еңбекке қабілеттілігін жоғалту, мүлік пен табыстың болмауы аталды.
Отырыста сондай-ақ борыштық бағалы қағаздар бойынша дисконтты салық салу мәселесі қаралды. Салық кодексінің жалпы анықтамасы бойынша дисконт сыйақыға жатады. Алайда бағалы қағазды өтеу кезінде ол іс жүзінде құнның өсімі ретінде қарастырылады, дегенмен активті сату болмайды. Нәтижесінде экономикалық тұрғыдан бірдей кірістің салықтық салдары әртүрлі болуы мүмкін.
Бұл қайшылықты жою үшін өтеу кезіндегі дисконтты борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақы құрамында сақтау ұсынылды. Ұлттық экономика министрлігі бұл купон мен дисконттан түсетін кірістерге салық салуды бірыңғайландыруға және қазақстандық биржаларда инвесторлар үшін бірдей жағдайларды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді деп есептейді.