Күлкі әрдайым көңілділіктен туындамайды. Кейде адам ең қолайсыз сәтте күле бастап, жағдай керісінше талап етсе де, тоқтай алмайды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Нейробиологтар мидың әртүрлі бөліктерін электрмен ынталандыру арқылы пациенттерде күлкі тудырған зерттеулерді талдап, бұл құбылыстың негізінде жатқан түрлі механизмдерді анықтады. Жұмыс Trends in Neurosciences журналында жарияланды.
Күлкінің екі түрі
Біз көбіне әлеуметтік себептермен күлеміз. Мысалы, адамды қолдау, келісім білдіру немесе кернеуді төмендету үшін. Сонымен қатар, күлкі жұқпалы: біреудің күлкісінің дыбысы ұқсас реакция тудыруы мүмкін. Әлеуметтік күлкі әдетте қысқа және тоны төменірек болады. Ол еріксіз күлкіден ерекшеленеді. Ал соңғысы ұзағырақ созылып, жоғарырақ естіледі және әдеттен тыс қосымша дыбыстармен сүйемелденуі мүмкін.
Мидың қай бөліктері күлкіге жауап береді
Мидың әртүрлі аймақтарын электрмен ынталандыру күлкі тудыруы мүмкін, бірақ сезімдер әртүрлі болады. Алдыңғы белдеу қыртысын, самай полюсін және кейбір қыртыс асты құрылымдарын қамтитын жүйеге әсер еткенде, пациенттер жағымды сезім мен қуаныш сезімін бастан кешірді. Бұл жүйе, болжам бойынша, спонтанды және бақылауға келмейтін күлкінің пайда болуына қатысады. Тағы бір жүйе мидың қозғалысты басқаруға қатысатын моторлы және премоторлы аймақтарында орналасқан. Оны ынталандыру да күлкі тудырды, бірақ ерекше эмоционалды бастан кешірусіз.
Еріксіз күлкі неге ләззат әкеледі
Бірінші нейрондық жүйе дауыс реакциялары жүйесімен байланысты. Ол спонтанды эмоционалды дыбыстарға, мысалы, айқайға қатысады. Бұл жүйенің белсендірілуі нейрохимиялық реакциялар тізбегін іске қосады, атап айтқанда, мидың опиоидты жүйесіне әсер етеді. Бұл бақылаусыз күлкімен бірге жүретін ләззат сезімін түсіндіруі мүмкін. Сондай-ақ, ауырсыну сезімін реттеуге қатысатын серотонин жүйесінің жұмысы өзгереді. Мүмкін, бұл мұндай күлкі кезінде ауырсынудың уақытша төмендеуін түсіндіреді. Эволюциялық тұрғыдан бұл жүйе ежелгірек. Ол жануарлардың ойын мінез-құлқымен байланыстырылады және оның механизмдері көптеген сүтқоректілерде әлі күнге дейін сақталған.
Күлкінің тағы бір күтпеген пайдалы қызметі бар — зерттеуде күлкі терапиясы өкпе ауруларының симптомдарына қарсы тиімділігін көрсетті.