Климаттың өзгеруінен туындайтын адам денсаулығына қауіп әлем қауымдастығы оған үлгеріп жауап бергеннен де жылдам өсіп келеді: қатты ыстық жыл сайын жүздеген мың адамның өмірін қиып, экономикаға триллиондаған доллар шығын келтіреді. Лондон университеттік колледжінің мамандары Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен бірлесіп дайындаған Lancet Countdown жобасының оныншы жылдық баяндамасының авторлары осындай тұжырымға келді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Зерттеуге әлемнің 30 еліндегі 100-ден астам институттан 146 ғалым қатысты. Олар COP31 климат конференциясының алдында климаттың адамға әсерінің 54 көрсеткішін қадағалап, ахуалды денсаулық сақтау саласындағы жаһандық төтенше жағдай деп мойындауды ұсынды.
Басты қауіп — қалыптан тыс ыстық. 2016–2023 жылдары экстремалды температуралар жылына орта есеппен 540 800 адамның өмірін қиды, оның 68%-ы климаттың антропогендік өзгеруінен туындаған. 2023 жылы ыстықтан қаза тапқандар саны рекордтық 710 000 адамға жетіп, безгек пен АИТВ-дан болатын өлім-жітімнен асып түсті.
2025 жылы аптап ыстықтан еңбек өнімділігінің төмендеуі әлемдік экономикаға 1,07 триллион доллар шығын әкелді, ол Африка мен Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріндегі ауыл шаруашылығы мен құрылысқа қатты соққы берді. 2025 жылы құрлықтың жартысынан астамы қуаңшылықтан зардап шекті.
Таза энергетиканың дамуы ауаның ластануын азайтып, өмірді сақтап қалуда, алайда қазбалы отын әлі де энергия тұтынудың 80%-дан астамын қамтамасыз етіп отыр. Жобаның атқарушы директоры Марина Романелло мен кеңес төрағасы Хелен Кларк көмірсутекке берілетін субсидиялар бейімделуді тежейтінін атап өтті. Ғалымдар үкіметтерді адам денсаулығын климат саясатының орталығына қоюға шақырады.