Бразилия президенті Луис Инасиу Лула да Силва АҚШ салған тарифтерге қарсы экономикалық өзара әрекет заңының механизмін іске қосқанын мәлімдеді. Бұл туралы ол жұма күні айтты. Оның айтуынша, бұл қадам елдің құрметке лайық екенін көрсетуге бағытталған.
Шілде айында АҚШ президенті Дональд Трамп Бразилияның жүздеген экспорттық тауарына, кейбір өнімдерге 37,5 пайызға дейін жететін баж салығын енгізген болатын. Ақ үй Бразилияны әділетсіз сауда тәжірибесінде айыптап отыр, алайда Лула бұл айыптауларды жоққа шығарып, оларды қазан айындағы сайлау алдында саяси себептермен жасалып жатқанын айтады.
Лула сенатор Флавиу Болсонаруға қарсы сайлауға түспек. Болсонару — Трамптың одақтасы, ол АҚШ әкімшілігі бразилиялық тауарларға жоғары тарифтерді ұсынбастан бірнеше апта бұрын Вашингтонда Трампты қоса алғанда, америкалық шенеуніктермен кездескен еді.
«Кеше біз өзара әрекет заңын іске қостық, бұл бізді жеңіл қарауға болмайтынын көрсету үшін жасалды», — деді Лула бразилиялық подкастерлерге берген сұхбатында. «Біз өзімізді құрметтейміз. Мен не болуы мүмкін екенін біліп, өте сабырлымын және Бразилияны қорғау үшін әлемнің кез келген жерінде пікірталасқа дайынмын».
Бразилия Сыртқы істер министрлігі бейсенбі күні кешке жасаған мәлімдемесінде осы мәселе бойынша америкалық әріптестерімен дипломатиялық консультациялар өткізуді сұрайтынын хабарлады. Бұл Луланың «халықаралық қатынастарда диалог пен келіссөздерге басымдық беру» ниетінің белгісі ретінде бағалануда. Алайда істің басталуы Бразилияның АҚШ тарифтеріне міндетті түрде жауап қайтаратынын білдірмейді.
«Мен АҚШ-пен ешқандай жанжал қаламаймын», — деді Лула жұма күні. «Өкінішке қарай, олар жалған ақпарат таратуда».
Осы айдың басында АҚШ Мемлекеттік департаменті Бразилияның Вашингтондағы елшісінің визасын қайтарып алды. Бұл — Бразилияның қазан айындағы сайлау алдында екі америкалық дипломатқа виза беруден бас тартуына жауап ретінде жасалды. Сондай-ақ АҚШ үкіметі Бразилияны Трамптың Бразилиадағы елшілікке ұсынған үміткерін бекітуді кешіктірді деп айыптауда. Ал бразилиялық шенеуніктер дипломатиялық хаттамаға сәйкес, АҚШ үміткерді Конгресске ұсынбас бұрын алдымен үкіметтің келісімін алуы керек еді дейді.
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Луланың әрекеттеріне жауап ретінде бразилиялық елшінің визасын қайтарып алғанымен, оны елден шығаруды бұйырмағандықтан, америкалық шенеуніктер Трамп әкімшілігі даудың өршуін қаламайтынын айтқан. Бұл шенеуніктер әкімшіліктің ішкі талқылауларын талқылау үшін аты-жөнін жарияламау шартымен сөйлеген. Олар бірнеше рет Рубионың шектеулі жауабы Лулаға шегінуге уақыт пен кеңістік беру үшін әдейі жасалғанын айтқан.
Сонымен қатар, олар Луланың үкіметі мәселені өршітетін болса, АҚШ тез жауап беретінін және бразилиялық елшіні «персона нон грата» деп жариялап, оны АҚШ-тан шығару логикалық келесі қадам болатынын айтқан. Лула Трамптың өзіне жақсы қарағанын тағы да айтып, бірақ «сайлауға араласуға келген кез келген шетелдік үкімет жеңіліске ұшырайды» деп ескертті.