Ұйықтар алдында аяқта шаншу, күйдіріп ауыру және аяқтарды қозғалтуға деген еріксіз ықылас пайда болса, бұл мазасыз аяқ синдромы болуы мүмкін. Бұл жағдайды қалай тану және дәрігерге қашан жүгіну керектігін невролог, медицина докторы, Ньюкасл университетінің PhD-сы Әлия Сағындықова айтты, деп хабарлайды infohub.kz.

Мазасыз аяқ синдромы (МАС) — неврологиялық ауру, онда аяқтардағы жағымсыз сезімдер (шаншу, шымылдау, кернеу, күйдіру немесе ішкі ыңғайсыздық) аяқтарды қозғалтуға деген еріксіз ықылас тудырады. Қозғалыс тек уақытша жеңілдетеді.

Түрлі зерттеулер бойынша, МАС белгілері ересектердің 5–10% кездеседі, бірақ емдеуді қажет ететін клиникалық маңызды синдром халықтың шамамен 2–3% байқалады. Әйелдер жиі зардап шегеді, әсіресе жүктілік кезінде және 40–50 жастан кейін.

МАС негізгі критерийлері: аяқтарды қозғалтуға деген еріксіз құштарлық, белгілер тыныштықта пайда болады немесе күшейеді, қозғалыста азаяды және кешке және түнде басым болады. Бұл ұйықтауға кедергі келтіріп, жиі оянуға және күндізгі шаршауға әкеледі.

МАС-ты шаршаудан немесе құрысудан ажыратуға мына көмектеседі: жеңілдік тек қозғалыс кезінде болады. Шаршағанда аяқтар жүктемеден кейін ауырады және өздігінен өтеді; құрысу кезінде өткір ауыратын бұлшықет спазмы пайда болады. МАС-та ыңғайсыздық дәл тыныштықта пайда болады, ал жүру немесе аяқтарды қимылдату белгілерді уақытша жояды.

Белгілердің кешке күшеюі мидың циркадтық ырғағына байланысты: дофамин жүйесінің белсенділігі төмендейді және мидағы темір алмасуы өзгереді. Қалыпты гемоглобин болса да, төмен ферритин симптомдарды қоздыруы немесе күшейтуі мүмкін, сондықтан ферритин мен жалпы қан анализін тексеруге және қажет болса темір тапшылығын толтыруға кеңес беріледі.

Өздігінен көмектесу үшін үнемі орташа физикалық белсенділік, ұйықтар алдында серуендеу, аяқ бұлшықеттерін жеңіл созу, массаж, жылы душ немесе ванна, ұйқы режимін сақтау, кофеинді, алкогольді және темекіні күннің екінші жартысында азайту пайдалы.

Егер симптомдар аптасына бірнеше рет пайда болса, ұйқыны бұзса, өмір сапасын төмендетсе немесе уақыт өте күшейсе, дәрігерге жүгіну керек. Әсіресе 50 жастан кейін алғаш рет пайда болса, әлсіздікпен, жансызданумен немесе айқын ауырсынумен бірге жүрсе, қабылдауды кешіктірмеу маңызды.