Ғалымдар 2024 жылы жазда АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы тұрғын үйдің шатырын тесіп түскен метеориттен сирек аминқышқылдарын тапты. Зерттеушілердің пікірінше, бұл табыс ерте Жерге тіршіліктің пайда болуына қажетті су мен органикалық заттардың қалай келгенін жақсырақ түсінуге көмектеседі, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ғарыш денесі атмосфераға 2024 жылғы 16 шілдеде енді. Оның ұшуы жарқын жарқыл мен күшті дыбыс соққысымен қатар жүрді, мұны Нью-Йорк пен маңай тұрғындары байқады. Мамандардың есептеуінше, метеориттің бастапқы массасы шамамен 53 келі, жылдамдығы секундына 14 шақырым болған. Атмосферада нысан 1,3 тонна тротилге баламалы энергиямен жарылған.
Салмағы 1,35 келі болатын сынықтың бірі Хиллсборо қаласындағы үйдің шатырын тесіп, тікелей жатын бөлмеге құлаған. Ешкім зардап шеккен жоқ. Үй иесі табысты бастапқы күйінде сақтай алды: ол фрагменттерді қолғаппен жинап, алюминий фольгаға орап, шыны ыдыстарға салған. Бұл олардың жер заттарымен айтарлықтай ластануына жол бермеді.
Талдау метеориттің сирек кездесетін көміртекті хондриттердің CM2 класына жататынын көрсетті. Дәл осындай нысандар жас Жерге су мен органикалық қосылыстарды «жеткізушілер» рөлінің басты үміткерлерінің бірі саналады. Үлгілерде ғалымдар натрийдің жоғары мөлшерін тапты, бұл аталық астероид ішінде бір кездері тұзды су ерітіндісі болғанын көрсетеді.
Сонымен қатар, зерттеушілер органикалық заттар мен Жерде өте сирек кездесетін аминқышқылдардың бірнеше түрін тапты. Бұл қосылыстар астероид ішінде тұзды судың қатысуымен жүрген күрделі химиялық процестердің нәтижесінде пайда болған деп болжануда.
Зерттеу авторларының бағалауынша, метеориттің аталық денесі Юпитер орбитасынан тыс жерде пайда болған болуы мүмкін. Жұмыс 15 шілдеде Science Advances журналында жарияланды. Сонымен бірге ғалымдар аминқышқылдардың табылуы жерден тыс тіршіліктің дәлелі емес екенін атап өтеді: мұндай органикалық молекулалар тірі ағзалардың қатысуынсыз табиғи жолмен пайда бола алады.