Қант диабетіне қарсы қолданылатын метформин препараты миллиондаған адам қабылдайтын дәрі ретінде ғалымдардың назарын қартаю процесіне әсер ету мүмкіндігімен аударды. Зерттеулер оның жасушалардың қалпына келуіне көмектесіп, жасқа байланысты өзгерістерді баяулата алатынын көрсетуде. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Ғалымдар метформиннің қартаю мен ұзақ өмір сүруге әсерін толық көрсету үшін жасушалық және молекулалық деңгейден бастап, жануарлар мен адамдарға жүргізілген зерттеулерге дейінгі көпжылдық тәжірибелердің нәтижелерін жинақтады.
Жиынтық деректер метформиннің геронтопротектор ретінде әрекет етіп, қартаюдың биологиялық түпкі себептеріне әсер ететінін және салауатты өмір ұзақтығын арттыруы мүмкін екенін көрсетті.
C. elegans микроскопиялық құрттарына жүргізілген тәжірибелерде метформин өмір сүру ұзақтығын 36–40%-ға арттырды. Тышқандарда орташа өмір сүру ұзақтығы 5,8–20,1%-ға өсті, сондай-ақ кейбір ісіктердің дамуы баяулады.
Қартаюға қарсы әсер басқа жануарларда да байқалды. 40 ай бойы препарат қабылдаған еркек маймылдардың тіндері биологиялық жағынан жасарды, ал миы 6 жылға жуық жасарды — бұл адам өлшемімен есептегенде 18 жылға тең.
Адамдарда да осыған ұқсас көрініс байқалады: метформин қабылдағандардың биологиялық жасы 3,4 жасқа кіші болды, ал препаратты қабылдаған қант диабетімен ауыратын адамдар диабеті жоқ құрдастарына қарағанда 15%-ға ұзағырақ өмір сүрді.
Зерттеушілер ұзақ өмір сүру ғылымындағы басты олқылық — диабеті жоқ сау ересектерде метформиннің тиімділігін тексеретін ірі зерттеулердің жоқтығы екенін атап өтті.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) бағалауынша, 60 жастағы және одан үлкен адамдар саны 2020 жылғы 1 миллиардтан 2050 жылға қарай 2,1 миллиардқа дейін екі есе артады. Халықтың қартаюы зат алмасу бұзылыстары, деменция, Альцгеймер ауруы және остеоартроз сияқты жасқа байланысты аурулардың өсуіне әкеледі. Бұл аурулар өмір сапасын төмендетіп, денсаулық сақтау жүйесіне жүктеме түсіреді.
Сондықтан соңғы жылдары геронтология — жасқа байланысты ауруларды жеке емдеудің орнына, қартаюдың өзін тудыратын биологиялық факторларға әсер етуге бола ма деген сұрақты қоятын ғылым саласы белсенді дамып келеді.