Айдауда қайтыс болған Нобель сыйлығының лауреаты, жазушы әрі дипломат Мигель Анхель Астуриастың күлі туған елі Гватемалаға 52 жылдан кейін жерленді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Күл Парижден әкелінді. Астуриас 1974 жылы Испания астанасы Мадридте қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін сол Парижде тұрған. Оның күлі салынған құмыра Гватемала қаласындағы өз атындағы мәдени орталықта, елдің түрлі өңірінен жиналған топыраққа қойылды.

Жазушы 1967 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алды. Ол марапатты Гватемаланың байырғы халқының тұрмысын бейнелейтін көркем шығармалары үшін иеленген болатын.

Жерлеу рәсімінде жазушының ұлы, аты әкесімен бірдей Мигель Анхель Астуриас былай деді: «Айтайын, қарт, сен бізбен біргесің, өз Отаныңдасың, өз аспаныңның астында мәңгілік ұйықтайсың».

1899 жылы дүниеге келген Астуриас 1920 жылдары этнология оқу үшін алғаш рет Парижге көшкен. Сюрреалистердің ықпалымен Францияда жүріп, өзінің тұңғыш ірі туындысы — майя халқының аңыздары мен мифтік әңгімелерін қайта баяндайтын «Гватемала аңыздарын» жазды.

Кейінгі шығармаларында, атап айтқанда 1946 жылы жарық көрген «Президент» романы мен «Банан трилогиясында», Латын Америкасындағы диктатураның қорқынышын және банан плантацияларында байырғы жұмысшылардың көрген қанауын әшкереледі. Ең танымал романы саналатын «Жүгері адамдары» 1949 жылы жарық көрді. Онда айналасы тез өзгеріп, жаңғырған әлемде байырғы қауымдастықтардың күресі суреттеледі.

1944–1954 жылдары, «Гватемаланың 10 көктем жылы» деп аталған кезеңде, ол Орталық және Оңтүстік Америкада бірнеше дипломатиялық қызмет атқарып, жазуын жалғастырды. Алайда 1954 жылы демократиялық жолмен сайланған Гватемала президенті Хакобо Арбенс Гусман Орталық барлау басқармасы қолдаған төңкеріс нәтижесінде биліктен кеткен соң, Астуриас Гватемала азаматтығынан айырылды, кітаптарына тыйым салынды, ол айдауға кетуге мәжбүр болды.

Жексенбідегі жерлеу рәсімінде жазушының ұлы әкесінің «әрдайым Гватемалада болуды қалағанын», бірақ «саяси жағдай оған мүмкіндік бермегенін» айтты.

Отбасы күлді Париждегі Пер-Лашез зиратынан Гватемалаға қазіргі прогрессивті президент Бернардо Аревало 2023 жылы сайланғаннан кейін ғана көшіруге келісті.

Аревало жерлеу рәсімінде Астуриасты «әлемдегі біздің дауысымыз» деп атап, оны мақтады. «Ол өз беттерінде атап, қайта жасаған жерде тыныштық табуға лайық еді», — деді Аревало. Оның әкесі Хуан Хосе Аревало «10 көктем жылы» кезінде президент болып, Астуриасты дипломатиялық қызметке тағайындаған болатын.