2026 жылдың 1 қазанына дейін қазақстандықтар мүлік салығын төлеуге міндетті. Тұрғын үй, тұрақ, гараж немесе жер учаскесі болса, салықты жыл сайын төлеу қажет, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Мүлкі бар барлық қазақстандықтар мүлік салығын төлеуге тиіс. Бұл тек пәтер мен үй иелеріне ғана қатысты емес. Маңғыстау облысының Мемлекеттік кірістер департаменті еске салғандай, тұрақтар, гараждар, саяжайлар, жер учаскелері және өзге де жылжымайтын мүлік есепке алынады.
Мүлік салығын меншік иесі төлеуі керек. Егер салық салу объектісі ортақ үлестік меншікте болса, яғни оған бірнеше адам иелік етсе, салық иелердің үлестеріне пропорционалды есептеледі. Ал ортақ бірлескен меншіктегі объектілер бойынша салық төлеуші қалғандарымен келісім бойынша солардың бірі бола алады.
Салық сомасы әдетте коммуналдық қызметтердің түбіртектерінде көрсетіледі. Оны «Электрондық үкімет» порталындағы жеке кабинеттен, e-Salyq Azamat мобильді қосымшасынан, сондай-ақ кейбір отандық банктердің қосымшаларынан білуге болады. Осы қызметтер арқылы төлем жасауға да мүмкіндік бар.
Салық «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы есептеген тұрғын үй немесе құрылыс құнына қарай айқындалады. Бұл құн әдетте нарықтық құннан өзгеше және, әдетте, одан төмен. Құны 2 млн теңгеден төмен жылжымайтын мүлік үшін мөлшерлеме 0,05% құрайды. Құны жоғары болса, прогрессивті шкала қолданылады.
Мәселен, бір меншік иесінің мүлкінің жиынтық құны 450 млн теңгеден асса, салық жоғары мөлшерлемемен есептеледі: 2 946 600 теңге және асып кеткен соманың 2%-ы. Мысалы: азаматтың жалпы құны 500 млн теңге болатын бірнеше объектісі бар. Ол алдымен 2 946 600 теңге стандартты мөлшерлемені төлейді, содан кейін шектен асатын 50 млн теңгенің 2%-ын, яғни тағы 1 млн теңге төлейді.
Қазақстанда жекелеген санаттағы азаматтарға салық жеңілдіктері қарастырылған: жалғыз тұратын зейнеткерлер; «Алтын алқа» иегерлері; көп балалы аналар; «Ана даңқы» орденімен марапатталғандар; Кеңес Одағының Батырлары; Социалистік Еңбек Ерлері; «Халық қаһарманы» және «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарының иегерлері; Даңқ орденінің толық кавалерлері; «Отан» орденімен марапатталғандар. Жетім балалар мен 18 жасқа дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар салықтан толық босатылған.
Мүлік салығы алдын ала есептеледі, бірақ оны 2026 жылдың 1 қазанына дейін төлеу қажет. Азаматтар өткен жыл үшін төлейді, сондықтан пәтер сатылған жағдайда да салықты төлеуге тура келеді.
Соңғы мерзімді өткізіп алмау маңызды. 2026 жылдың 2 қазанынан бастап салық сомасын уақытында төлемеген адамдарға өсімпұл есептеледі, сондай-ақ берешек туралы хабарламалар келеді. Кейіннен борышкерлерге берешекті өндіріп алу туралы салық бұйрықтары жіберіледі, ал оларды елемеген жағдайда іске жеке сот орындаушылары кіріседі. Олар шоттарды бұғаттап, шетелге шығуға тыйым салып, қоса алғанда өз «қызметтері» үшін шот қоюы мүмкін.