АҚШ пен Иран арасындағы әскери қақтығыстың өршуі аясында мұнай бағасы 100 долларға жақындап қалды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Brent маркалы мұнайдың қыркүйек айындағы фьючерстері ICE сауда алаңында барреліне $98,73-ке жетіп, алдыңғы жабылу көрсеткішінен 4,954%-ға өсті. Бұл өсім қатарынан бесінші күнге созылып, қақтығыс тараптары арасында соққы алмасу салдарынан болып отыр. Атап айтқанда, БАҚ Иран жағындағы Йемен хуситтерінің Сауд Арабиясына тиесілі екі мұнай танкеріне (Сауд Арабиясы АҚШ-тың одақтасы және әскери базалары орналасқан мемлекет) Қызыл теңізде шабуыл жасағанын және АҚШ-тың Иранға қарсы жаңа соққылар сериясын жариялағанын хабарлады. Иран Ислам революциясы сақшылары корпусы да мұнай танкерінің Иран бақылауындағы Ормуз бұғазы арқылы миналар төселген оңтүстік бағыттан өтпек болған кезде жарылыстан кейін өртенгенін мәлімдеді. Тағы екі танкер кері бұрылды.
Бұған дейін Иран Ормуз бұғазының жабылғанын мәлімдеп, кемелердің тек ирандық тараппен келісім бойынша ғана өте алатынын айтқан болатын. Иранның айтуынша, АҚШ қол жеткізілген уақытша бітім шарттарын бұзған. Иран Ормуз бұғазы арқылы өту үшін ақы алатынын бірнеше рет мәлімдеді. 28 ақпанда Израиль мен АҚШ Ирандағы нысандарға шабуыл жасағанға дейін бұл бұғаз арқылы тәулігіне шамамен 20 млн баррель мұнай (әлемдік көлемнің 20%-ы) өтетін еді. Қақтығыс салдарынан Ирак, Кувейт және басқа елдерден жеткізілім күрт төмендеді. БАӘ мен Сауд Арабиясы Ормуз бұғазын айналып өтіп, мұнайды көбірек өндіре бастады, бірақ қазір хуситтер Баб-әл-Мандеб бұғазын бақылайтынын мәлімдеуде (бұл бұғаз Арабия мұнайын Қызыл теңіз және Суэц каналы арқылы Еуропаға жеткізуге мүмкіндік береді). Егер бұл қауіп сақталса, мұнай бағасы қақтығыс басталғаннан бері тіркелген көрсеткіштерден (Brent шамамен $120 болған) жоғары көтерілуі мүмкін.
Қызыл теңіздегі кеме қатынасына төнген жаңа қауіп тәулігіне 5 млн баррельге дейінгі мұнай жеткізілімінің үзілуіне және Парсы шығанағы елдерінің Ормуз бұғазын айналып өтетін негізгі экспорттық бағытына әсер етуі мүмкін, деп хабарлады MST Marquee компаниясынан Сол Кавоник, деп атап өтті Reuters.
АҚШ әскері 22 шілдеде АҚШ президенті Дональд Трамптың бұйрығымен Иранға қарсы жаңа соққылар сериясын жасағанын хабарлады. Сонымен қатар, Қызыл теңіздегі жағдайдың жаңадан өршуіне дейін Трамп Иран Ормуз бұғазында кемеге оқ жаудырған сайын бір ирандық көпір немесе электр станциясын жоюмен қорқытқан.
Қазақстан бюджетінің базалық сценарийінде Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне $60 деп белгіленген. Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов наурыз айында мұнай бағасы $80 шамасында сақталатынын атап өткен, бірақ $100 болған жағдайда Қазақстан Ұлттық қор мен бюджетке қосымша $20 млрд ала алады, бұл екі мұнай өңдеу зауытының немесе бір АЭС-тің құнымен салыстырмалы (алдын ала бағасы – $15 млрд).