Британдық мұнай компаниясы Nostrum Oil & Gas Қазақстандағы бизнесін сату бойынша келіссөздер жүргізіп жатқанын хабарлады, деп хабарлайды infohub.kz. AIX-ке жасалған мәлімдемеге сәйкес, әлеуетті сатып алушы қызығушылық танытқан, тараптар due diligence (қаржылық тексеру) рәсімін және мәміле шарттарын талқылауды бастады.

«2026 жылы әлеуетті сатып алушылардың бірі топтың бизнесін сатып алуға қайтадан қызығушылық білдірді, ал қазір топ бұл мүдделі тұлғамен due diligence рәсімі және мәміленің ықтимал шарттарын талқылау аясында өзара іс-қимыл жасап жатыр. Келіссөздер жалғасуда, міндетті келісімге әзірге қол жеткізілген жоқ», — делінген жарияланған хабарламада.

Соңғы жылдары Nostrum Oil бірнеше әлеуетті сатып алушымен келіссөз жүргізді, алайда олар алдын ала талқылаулар деңгейінен аспады, ал ұсынылған сомалар топтың бұрын қайта құрылымдалған жалпы қарызынан айтарлықтай төмен болды.

Сатудың негізгі себебі — елеулі қарыз аясындағы бизнестің шығындылығы. Nostrum Oil-дің таза қарызы 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша 2025 жылдың соңындағы 541,5 миллион доллардан 576,2 миллион долларға дейін өсті. Компания дамуды қолдау үшін кезекті қарызды қайта құрылымдауды жоспарлап отыр.

Негізгі актив — 100 пайыздық еншілес компания «Жайықмұнай». Ол қаржы министрлігінің 2018-2020 жылдардағы 71 миллион доллар көлеміндегі салық талаптарына дау айтуда. 2026 жылдың мамырында бірінші сатыдағы сот компанияның шағымын қабылдамады, бірақ компания дауды жалғастыруды көздейді. Салық дауына байланысты несиелер бойынша кепілдік болып табылатын активтерге жаңа қайта құрылымдауға кедергі келтіретін шектеулер қойылды.

Nostrum Oil қазіргі мәмілені талқыланып жатқан шарттармен келісу кезінде қамтамасыз етілген облигацияларды толық және қамтамасыз етілмегендерін ішінара өтей алады деп санайды, алайда акционерлерге елеулі төлемдер күтілмейді. Егер мәміле және қайта құрылымдау болмаса, басшылық кредиторлармен банкроттықты қоса алғанда, балама нұсқаларды талқыламақшы, бұл жағдайда кредиторлар облигациялардың номиналды құнынан «айтарлықтай төмен» сомалар алады.

«Жайықмұнай» — Қазақстанның батысындағы Чинарев мұнай-газ-конденсат кен орнының және «Степной леопард» кен орындары тобының операторы. 2025 жылы энергетика министрлігі «Степной леопард» құрамына кіретін Теплов-Токарев және Каменск кен орындары бойынша геологиялық барлауды жандандыру қажеттігін атап өтті. Бұл кен орындарды «Позитив Инвест» компаниясы (Nostrum Oil-ге тиесілі) игеруде.

Чинарев кен орнындағы өндіріс және «Урал Ойл энд Газ»-дан шикізатты өңдеу бірінші тоқсанда 2025 жылдың бірінші тоқсанындағы 16,8 мыңға қарсы тәулігіне 18 мың баррель мұнай эквивалентіне дейін өсті.

2025 жылдың соңындағы Nostrum Oil-дің ірі акционерлері: Westal Holdings Ltd. (24,88%), RD Energy Caspian Holdings Limited (18,88%), Amundi (UK) Limited және Amundi Asset Management (9,74%), Armstrong Investments Limited (6,89%).

2023 жылдың ақпан айында Nostrum Oil қайта құрылымдауды аяқтады, нәтижесінде облигация иелері жай акциялардың 88,89% алды. Қайта құрылымдау барысында қарыздың бір бөлігі 250 және 300 миллион долларға жаңа облигацияларға айырбасталды. Қалған қарыз жаңа жай акцияларға айналдырылады, нәтижесінде қарыз иелері ұлғайтылған акционерлік капиталдың 88,89% иеленетін болады.

Бұған дейін «Жайықмұнай» 2026 жылдың қаңтар-наурыз айларындағы кірістің 32,8 миллион долларға дейін өскенін хабарлады, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9,3% артық.