Британ прокуратурасы Лондонның элиталы ауданындағы бұрын Нурали Әлиевке тиесілі 32,7 миллион долларлық үйдің саудасын қайта тоқтатты. Бұл үй бұрын Қазақстанның экс-президентінің немересіне тиесілі болса, қазір Камбоджа азаматтығы бар қытайлық Юй Цұнға тиесілі, деп хабарлайды infohub.kz.
Ұлыбританияның Корольдік прокурорлық қызметі үйдің заңсыз жолмен табылған ақшаға сатып алынғанына күдіктенеді. Мүлікті тоқтату туралы мәлімет жер реестріне 2026 жылғы 3 шілдеде енгізілген, бірақ бұл туралы жария хабарланбаған. Құжаттарды Transparency International UK алған, ол оны Сыбайлас жемқорлық пен ұйымдасқан қылмысты тергеу орталығына (OCCRP) тапсырған.
Юй Цұн үйді Нурали Әлиевтен 2024 жылғы шілдеде сатып алған. Ұлыбританияда жаңа иесіне ешқандай айып тағылмаған. Ол журналистердің сауда мен ақшаның шығу тегі туралы сұрақтарына жауап бермеген, ал прокуратура тергеу мәліметтерін жарияламаған.
Бұл үй бұрын 2019 жылы да тоқтатылған еді. Сонда Ұлттық қылмысқа қарсы агенттік Әлиевтен үйді сатып алуға жұмсалған ақшаның шығу тегін түсіндіруді талап еткен. Бірақ бір жылдан кейін сот түсініксіз байлық туралы бұйрықты да, мүлікті тоқтатуды да күшін жойған. Әлиев өкілі арқылы британ агенттігі жалған ақпаратқа сүйенгенін, тергеудің негізсіз екенін мәлімдеген. Кейін ол үйді Юй Цұнға сатқан. Бұрынғы және қазіргі иелері арасында байланыс сақталғаны туралы дәлел жоқ.
2022 жылғы тамызда Юй Цұн Лондондағы Кингс-Кросс вокзалының жанындағы Gasholders кешенінен 8 миллион долларға пәтер сатып алған. XIX ғасырдағы өнеркәсіп нысаны элиталы тұрғын үйге айналдырылған. Бұл пәтер тоқтату шарасына ілінбеген. 2024 жылғы шілдеде оны Сюй Пыңға қайта ресімдеген. Ол журналистерге Юй Цұнмен қандай қарым-қатынасы барын түсіндірмеген.
OCCRP Юй Цұн мен Сюй Пыңды тағы бір қытайлық, Камбоджа азаматтығы бар Юань Ихұамен таныстыратынын анықтаған. Оның Ұлыбританиядағы активтері мамыр айында жеке тоқтатылған. Пәтерді қайта ресімдеу кезінде Сюй Пың хат-хабар үшін Юань Ихұаға тиесілі үйдің мекенжайын көрсеткен. Юй Цұнның екі британ компаниясы Юань Ихұаның Лондондағы тағы бір тоқтатылған пәтерінде тіркелген. Сондай-ақ, екеуі де Сингапурдағы бірдей үй мекенжайын көрсеткен. Екеуі де Камбоджадағы компанияларды басқарған және Сингапурдағы бір кеңседе тіркелген әртүрлі фирмаларда үлестері бар. Олардың қалай байланысты екені белгісіз.
Мүлікті тоқтату шаралары Ұлыбритания прокуратурасының қылмыстық кіріске сатып алынған мүлікке қарсы жаңа науқаны аясында жүруде. Маусым айында ведомство мұндай активтерді қайтару мен тәркілеу өз жұмысының негізгі бағыттарының бірі болатынын мәлімдеген. Прокурорлар тергеудің алғашқы кезеңдерінде-ақ мүлікті тоқтату мүмкіндігін ескеретін болады.
Бұрын хабарланғандай, үй Хайгейттегі Денвуд-роуд, 32 мекенжайында, жабық тұйық көшеде орналасқан. 2008 жылы оны Әлиевтер отбасының корпоративтік құрылымдарымен байланысты Parkview Estates компаниясы 9,3 миллион фунт стерлингке сатып алған. 2013 жылы мүлік Панамалық Villa Magna Foundation қорына қайта ресімделген. Үй Назарбаевтар отбасының жалпы құны 100 миллион доллардан асатын үш нысаны туралы істе көрсетілген. Британдық қылмысқа қарсы агенттік ақша көзі Дәриға Назарбаеваның бұрынғы күйеуі, Нурали Әлиевтің әкесі Рахат Әлиевтің кірісі болуы мүмкін деп күдіктенген. Қорғаушылар бұл айыпты жоққа шығарған. Сот ақырында түсініксіз байлық туралы бұйрықтарды және мүлікті тоқтатуды күшін жойған. Сонымен қатар, британ билігі Дәриға Назарбаева мен Нурали Әлиевке сот шығыны ретінде шамамен 1,5 миллион фунт стерлинг өтеуге міндеттеген. Енді сол үй жаңа иесіне сатылғаннан кейін қайта тоқтатылған.