InSight ғарыш аппаратының сейсмикалық деректері Марс бетінің терең қойнауында дамыған магматизм жүйесінің бар екенін көрсетті, деп хабарлайды infohub.kz.
Оксфорд университетінің ғалымдары Қызыл ғаламшардың терең қойнауында алып магмалық жүйелердің бар екендігіне дәлел тапты. Nature Astronomy журналында жарияланған зерттеу нәтижелері Марстың геологиялық эволюциясы туралы түсінікті өзгертеді.
Бұған дейін Марстың геологиялық белсенділігі өте қарапайым деп есептелген еді, өйткені планетада Жердегі континенттердің қозғалысына, жанартау атқылауына және тау жыныстарының айналымына жауап беретін плиталар тектоникасы жоқ. NASA-ның InSight аппараты арқылы алынған сейсмикалық деректерді талдау Марс бетінің астында шамамен 24 шақырым тереңдікте айқын шекараның бар екенін көрсетті.
Зерттеушілер сейсмикалық толқындардың параметрлерін тау жыныстары құрамының жүздеген нұсқаларымен салыстырды. Бұл шекарадан төмен темір мен магнийге бай ультранегізді жыныстар, ал жоғарыда кремний мөлшері жоғары негізді жыныстар басым екені анықталды. Мұндай құрылым балқыған магманың планета қойнауында ұзақ уақыт жиналып, фракцияларға бөлініп, Марс қыртысын қайта өңдегенін көрсетеді.
Зерттеу авторларының бағалауынша, бұл көмілген магмалық жүйе Марстың бүкіл солтүстік жарты шарына жүздеген және мыңдаған шақырымға созылуы мүмкін. Жұмыстың жетекші авторы Тобермори Маккей-Сэмпион бұрын тек Жерге тән деп саналған «транскортикальды магматизм» процесі Марста да болғанын атап өтті.
Зерттеудің бірлескен авторы, профессор Джон Уэйд бұл жаңалықтың әлеуетті тіршілік ететін экзопланеталарды іздеу үшін маңыздылығын атап өтті. Егер планета плиталар тектоникасынсыз күрделі қыртысты қалыптастырып, заттардың геологиялық айналымын қолдай алса, онда тіршіліктің пайда болу жағдайлары бұрын ойлағаннан әлдеқайда көп ғарыштық денелерде пайда болуы мүмкін.