2026 жылдың бірінші тоқсанында Өзбекстан экономикасы болжамдардан айтарлықтай асып, жоғары қарқынмен өсті, алайда инфляциялық факторлар сақталып отыр, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ұлттық статистика комитетінің алдын ала деректері бойынша, қаңтар-наурыз айларында ЖІӨ көлемі 447,9 трлн сумды (шамамен 37,2 млрд доллар) құрады. Нақты көрсеткішпен өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өсім 8,7% болды. ЖІӨ өсіміне негізгі үлесті өнеркәсіп (2,2 пайыздық тармақ), сауда және HoReCa (2,2 п.т.), сондай-ақ көлік және байланыс (1,3 п.т.) қосты.
Өнеркәсіп секторында жалпы қосылған құн (ЖҚҚ) 124,9 трлн сумға жетіп, нақты көрсеткіште 8,0%-ға өсті. Өндірістің 80%-дан астамын құрайтын өңдеу өнеркәсібі 102,6 трлн сум ЖҚҚ қамтамасыз етіп, жылдық көрсеткіште 9,1%-ға өсті.
Өзбекстан металл өндіруді дамытып, жаңа жобаларды енгізуді жалғастыруда. 2026 жылдың наурыз айында президент Шавкат Мирзиёев жылға арналған міндеттер қойды: 173 мың тонна мыс, 120 тонна алтын, 211 тонна күміс және 8 мың тонна уран өндіру. Тау-кен металлургия кешенінде 90 жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. АҚШ пен Қытайды қоса алғанда, шетелдік серіктестермен келіссөздер жүргізілуде.
2026 жылдың ақпан айында АҚШ-пен сирек жер металдары саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға, сондай-ақ бірлескен инвестициялық платформа құру туралы келісімге қол қойылды. Американдық Traxys компаниясы вольфрам, молибден және мыс жобаларына 1 млрд доллар инвестициялауды жоспарлап отыр. Қытайлық инвесторлар Сурхандария облысының көмір кен орындарына 1 млрд долларға дейін салуға дайын. British Petroleum Әзірбайжандық SOCAR жұмыс істеп жатқан Үстірттің мұнай-газ кен орындарын игеруге қосылуы мүмкін.
Ресей Жызақ облысында шағын қуатты АЭС салуға қатысуда. Жоба екі ВВЭР-1000 және екі РИТМ-200Н блогын қарастырады, бұл елдің электр энергиясына деген қажеттілігінің 15%-дан астамын қамтамасыз етеді.
Сауда және IT-қызметтер ЖІӨ өсіміне 2,2 п.т. үлес қосты. Бұл сектордағы ЖҚҚ жылдық көрсеткіште 15,5%-ға өсті, бұған халық табысының және ақша аударымдарының өсуі ықпал етті. IT-саласы 18,3%-ға өсті, бұл негізінен экспорттық түсімі 191,8 млн долларға жеткен IT Park Uzbekistan арқасында.
IT Park-тың ірі резиденті Uzum компаниясы 130 млн доллар инвестиция тартты, компанияның бағасы 2,3 млрд долларға дейін өсті. Сондай-ақ 2100 жылға дейін ерекше құқықтық режимі бар Enterprise Uzbekistan халықаралық цифрлық технологиялар орталығы құрылуда.
Орталық банк негізгі мөлшерлемені 14% деңгейінде сақтап, инфляциялық факторларды атап өтуде. Ақпан айында базалық инфляция 6,3%, жалпы инфляция 7,3% құрады. Өндірушілер бағасының өсуі 12,9%-ға жетті, бұл шығындардың түпкілікті бағаға ауысуына әкелуі мүмкін. Геосаяси шиеленісті қоса алғанда, сыртқы жағдайлар да бағаға қауіп төндіруде.
2026 жылдың сәуірінен бастап жылжымайтын мүлік пен автомобильдерді қоса алғанда, бірқатар тауарлар мен қызметтерге қолма-қол ақшамен есеп айырысуға тыйым салынды. Биліктің бағалауынша, бұл көлеңкелі экономиканы қысқартып, банк жүйесіне түсімдерді арттырады. Алайда сарапшылар тұжырымдардың екіұштылығын және бизнес үшін ықтимал теріс салдарларды атап өтуде.