Ресейдің Федералдық қауіпсіздік қызметі Telegram мессенджерінің негізін қалаушы әрі иесі Павел Дуровты терроризмге көмектесу айыбымен халықаралық іздеуге жариялады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Дуров Ресейде туып, мансабын бастаған, бірақ кейін шетелге көшкен. Оған қойылған айыптар Ресей билігінің Telegram-ды шектеу әрекетінің бір бөлігі саналады. Бұл — үкіметтің интернетті толық бақылауға алу саясатының жалғасы. Мұндай шаралар 2022 жылғы ақпанда Ресейдің Украинаға толық ауқымды басып кіруінен кейін күшейе түсті. Федералдық қауіпсіздік қызметі Telegram әкімшілігін украин барлау қызметтері, террористік және экстремистік ұйымдар «диверсия мен терроризм, жаппай кісі өлтіру және кибер алаяқтық» актілерін дайындау және үйлестіру үшін пайдаланатын көптеген арналар мен чат-боттарды жоймады деп айыптады. Нәтижесінде «көптеген адам құрбан болды» делінген.
Қауіпсіздік қызметі украин қызметтері Telegram-дағы танысу чат-ботын ресейліктерді «диверсия және террорлық әрекеттерге» тарту үшін пайдаланғанын мәлімдеді. 2025 жылдың шілдесінен бері 12-ден 22 жасқа дейінгі 46 пайдаланушы құқық қорғау органдарына шабуыл жасау, өрт қою және басқа да әрекеттері үшін ұсталды.
Дуров биылғы жылы Ресей билігі өзіне қатысты қылмыстық ізге түсу бастағанын айтты. Ол мұны Telegram-ға қолжетімділікті шектеу үшін жалған себептер ойлап табу әрекеті деп санайды. Оның пікірінше, бұл «жеке өмірге және сөз бостандығына құқықты басу» мақсатында жасалып отыр.
Айыпталған жағдайда кәсіпкер Ресейде өмір бойы бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
Telegram түсініктеме беруден бас тартты. Компанияның ресми сайты ұйымның Дубайда орналасқанын, Дуровтың Біріккен Араб Әмірліктері мен Франция азаматтығы бар екенін және сонда тұратынын көрсетеді.
Ресей президенті Владимир Путиннің басқаруымен билік интернетті шектеуге бағытталған көптеген шаралар қолданды. Шектеуші заңдар қабылданып, талаптарды орындамайтын сайттар мен платформаларға тыйым салынды. Facebook, Instagram және X сияқты әлеуметтік желілерге тыйым салынған; YouTube баяулатылған; Signal мен Viber бұғатталған; ең танымал WhatsApp пен Telegram шектелген.
Telegram-ды іске қоспас бұрын Дуров негізін қалаған Ресейдің танымал әлеуметтік желісі ВКонтакте Кремльге жақын компаниялардың бақылауына өтті. Ресей 2018-2020 жылдар аралығында Telegram-ды бұғаттауға тырысып, сәтсіздікке ұшырады. Қазір кейбір шектеулерді VPN қызметтері арқылы айналып өтуге болады, бірақ олардың көбі де бұғатталады.
Сонымен қатар, Ресей «MAX» деп аталатын «ұлттық» мессенджерді белсенді насихаттайды. Сыншылар бұл бақылау үшін пайдаланылуы мүмкін дейді. Платформа жасаушылар мен шенеуніктер оны хабарласу, мемлекеттік қызметтер, төлемдер және басқа да мүмкіндіктері бар бір терезе ретінде ұсынады. MAX пайдаланушы деректерін билікпен бөлісетінін ашық мәлімдейді, сарапшылар оның ұшынан-ұшына шифрлауды қолданбайтынын айтады.
Дуров басқа елдерде де қылмыстық тергеулерге тап болды. 2024 жылы ол платформасы есірткі саудасы және балалардың жыныстық зорлық-зомбылық суреттерін тарату үшін пайдаланылды деген айыппен Парижде тұтқындалды. Дуров 2025 жылдың наурызында Францияда «бірнеше ай» болғаннан кейін Дубайға оралғанын айтты.
Бұл мақаладағы түзетуге сәйкес, айыпталған жағдайда кәсіпкерді 15 жыл емес, өмір бойы бас бостандығынан айыру күтіп тұр.