Тамыз айында Қазақстандағы қызмет көрсету саласындағы іскерлік белсенділіктің өсуі айтарлықтай баяулады, ал жеке сектордың жиынтық индексі өңдеу өнеркәсібіндегі күрт құлдырау салдарынан сыни белгіден төмен түсті, деп хабарлайды infohub.kz.
Қызмет көрсету секторындағы іскерлік белсенділік индексі (PMI) 51,9 тармақты құрады, ал шілдеде ол 54,1-ге тең болған еді. Көрсеткіш 50 тармақтан жоғары болып қатарынан бесінші ай тіркелгенімен, тамыздағы деректер өсу кезеңіндегі ең әлсіз кеңеюді көрсетіп отыр.
Қызмет көрсетушілер нарыққа жаңа тапсырыстар ағыны қолдау көрсетіп жатқанын атап өтеді, бұл көрсеткіш алты ай қатарынан артып келеді. Сауалнамаға қатысушылар мұны негізгі сұраныстың жақсаруымен, маркетингпен және жаңа бизнес-модельдерді енгізумен байланыстырады. Freedom Holding Operations ЖШС экономикалық зерттеулер және аналитика жөніндегі директоры Салтанат Мұхамбеталиеваның бағалауынша, сектор ішінде өсудің сөзсіз көшбасшысы жылжымайтын мүлік саласы болып қала береді.
Келісімшарттардың тұрақты ағынына қарамастан, компаниялар персоналды кеңейтуге асықпайды. Қызмет көрсету саласындағы жұмыспен қамту деңгейі жетінші ай қатарынан қысқаруда. Жұмыс берушілер бұл үрдісті бизнесті қайта құрылымдаумен, қызметкерлерді ақысыз демалысқа жіберумен және келісімшарттардың жоспарлы аяқталуымен түсіндіреді. Респонденттердің төрттен үш бөлігі жақын арада іскерлік белсенділікте түбегейлі өзгерістер күтпейді.
Баға белгілеу саласында бизнеске қысым байқалады: отынға, энергия ресурстарына және логистикаға шығындар өсуде. Дегенмен, ресурстар құнының инфляциясы мен сату бағаларының өсу қарқыны соңғы бес және үш айдағы ең төменгі деңгейде болды. Бірқатар қызмет көрсетушілер өскен шығындардың бір бөлігін өз мойнына алып, сатуды ынталандыру үшін клиенттерге жеңілдіктер ұсынуды жөн көрді.
Қазақстан бойынша қызмет көрсету және өңдеу өнеркәсібін біріктіретін жиынтық PMI өнімділік индексі тамыз қорытындысы бойынша 49,3 тармаққа түсті (шілдеде — 51,5). 50-ден төмен мән жеке сектордағы экономиканың төрт айлық тұрақты өсу кезеңі аяқталғанын білдіреді.
Құлдыраудың себебі екі сектор арасындағы күрт қарама-қайшылық болды: қызмет көрсету саласындағы қалыпты кеңею өнеркәсіптік сектордағы өндіріс көлемінің қатты төмендеуі мен жаңа тапсырыстардың қысқаруын өтей алмады. Сервистік компаниялардан айырмашылығы, өнеркәсіптік кәсіпорындар ресурстар бағасының тезірек өсуіне тап болып, сату бағаларын айтарлықтай көтеруге мәжбүр болды.
2026 жылдың тамыз айының басында қызмет көрсету саласындағы іскерлік белсенділік индексі шілде қорытындысы бойынша соңғы бір жылдағы максимумға жетіп, 54,1 тармақ деңгейінде тіркелгені хабарланған болатын. PMI индексі (Purchasing Managers’ Index) нөлден 100-ге дейінгі шкала бойынша есептеледі. 50 тармақтан жоғары мән экономикалық жағдайдың жақсарғанын және белсенділіктің өскенін, ал 50-ден төмен мән құлдырауды көрсетеді.