Қазақстанда 2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында құрылыс жұмыстарының көлемі 11,5%-ға өсті, ал тұрғын үйді пайдалануға беру жылдық мәнде 2,7%-ға артып, 13,2 млн шаршы метрге жетті. Бұл ретте жеке тұрғын үй құрылысының (ЖТҚ) үлесі 34,8%-ды құрап, бірінші жартыжылдық нәтижесінен 3 пайыздық тармаққа өсті. Мұндай деректерді «Технониколь» корпорациясының ЖТҚ сараптама орталығы келтірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Есеп деректеріне сәйкес, халық тұрғын үй құрылысына 944,8 млрд теңге жұмсаған — бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7,7%-ға көп. Қазақстандықтар салған 1 шаршы метр тұрғын үйдің орташа нақты құны 6,3%-ға өсіп, 191 мың теңгеге жетті. Қыркүйекте жеке үйлермен жасалған мәмілелер саны тамызға қарағанда 2,7%-ға артып, сегментке тұрғын үй сатылымының 23,5%-ын қамтамасыз етті.
Тұрғын үйді пайдалануға берудегі ЖТҚ үлесінің өсуі көбіне маусымдық факторға байланысты: үшінші тоқсанда жеке құрылысшылар дәстүрлі түрде көбірек нысанды аяқтайды. Жаңа құрылыс мүмкіндіктері ең алдымен инженерлік коммуникациясы бар телімдердің қолжетімділігіне байланысты. Алматы облысында ЖТҚ үшін жер кезегінде 1,38 млн адам, Түркістан облысында — 508 мың адам тұр. Аумақтарды дайындау уақыт пен инфрақұрылымға салымды талап етеді, сондықтан жеке үйлерге деген қызығушылық біртіндеп қана жаңа жобаларға айналуда.
Қаржыландырудың қосымша мүмкіндіктерін коммерциялық банктерге тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіне қолжетімділік берген реформа ашады. Бағдарламалар тұрғын үй құнының бір бөлігін алдын ала жинақтауды көздейді, содан кейін үй салуға жылдық 5%-дан басталатын мөлшерлемемен қарыз алуға болады. Реформаның нарыққа әсері 2027–2028 жылдары, болашақ қарыз алушылардың жинақтары қалыптасқан сайын, байқалады.
Сараптама орталығының жетекшісі Татьяна Суворованың болжамынша, ЖТҚ үлесі 32–35% деңгейінде сақталады. Құрылыстың негізгі әлеуеті Түркістан және Қызылорда облыстарында шоғырланған. Сондай-ақ үйлерді жөндеу, қайта жаңғырту және энергия тиімділігін арттырудың маңызы өседі.
«Жеке құрылысшы ең алдымен ұзаққа шыдайтын шешімдерді іздейді. Шатыр, қасбет және жылу оқшаулау — қайта жасау ең қымбатқа түсетін әрі сапасы үйдің қызмет ету мерзімін де, иесінің болашақ шығынын да айқындайтын элементтер. Қазақстанда жылу оқшаулағыш материалдарды жөнелту қазірдің өзінде екі таңбалы қарқынмен өсіп отыр — энергия тиімділігіне деген қызығушылық цифрлармен расталады. Біз елдегі өнім желілерімізді дәл осы міндеттерге сай дамытып жатырмыз», — дейді Татьяна Суворова, «Технониколь» корпорациясының «Коттедж және аз қабатты құрылыс» бизнес-бағытындағы ЖТҚ сараптама орталығының жетекшісі.