Қоғам белсенділерінің басты мақсаты — ұлттық компания басшылығын Қазақстан жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәсілдерін түбегейлі қайта қарауға мәжбүрлеу және республикалық тас жолдардағы адам өліміне әкелетін жол-көлік оқиғалары (ЖКО) үшін қатаң дербес жауапкершілік енгізуді талап ету.
Іс-шараның мән-жайы:
Өткізілген күні: 7 тамыз 2026 жыл
Өткізілген орны: Астана қ., «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ кеңсесі
Ұйымдастырушы: «Дала Қырандары» ЖҚБ (Жастар қоғамдық бірлестігі)
Медиаматериалдар: Акциядан түсірілген суреттер
Жол апатының статистикасы: жарты жылда 807 адамның өмірі қиылды
Қоғамдық қозғалыстың мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы алты айында еліміздің жолдарындағы апаттардан 807 адам қаза тапқан. Жол-көлік оқиғаларын (ЖКО) терең талдау нәтижесі көрсеткендей, егер қауіпті учаскелер заманауи қауіпсіздік стандарттарына сай болғанда, қайғылы жағдайлардың басым бөлігінің алдын алуға болар еді.
Белсенділер басты инфрақұрылымдық мәселелердің қатарында мыналарды атап өтті:
Бөлу жолақтарының (отбойниктердің) болмауы. Бұл жоғары жылдамдықта ауыр бетпе-бет соқтығысуларға жиі алып келеді.
Қорғаныс қоршауларының болмауы. Бұл фактор жабайы және үй жануарларының көлік жүретін бөлікке жаппай шығуына түрткі болып, апаттық жағдайларды қолдан жасайды.
Тас жолдардағы қара белгілер: «Дала Қырандарының» бастамасы
Апаттылықты азайтып, жүргізушілерді аса қауіпті аймақтар туралы ескерту және жаңа құрбандардың алдын алу мақсатында белсенділер трассалардың қауіпті учаскелерінде өз бетінше қара ескерту белгілерін орната бастады.
Белгілер орнатылған орындардан түсірілген бейнематериалдар мына сілтемелер бойынша қолжетімді: 1-бейнебаян, 2-бейнебаян.
«Мемлекет жол инфрақұрылымына жыл сайын қыруар қаржы — 30 млрд теңгеден астам ақша бөледі. Қоғам осы қаражатқа сапалы әрі қауіпсіз магистральдарды талап етуге толық құқылы. Салғырттықтың құны — адам өмірі», — деп қадап айтты «Дала Қырандары» ЖҚБ өкілдері.
«ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ басшылығына қойылатын негізгі талаптар
Өлім-жітімді нақты азайту және жолдарды басқару жүйесін жақсарту үшін белсенділер екі басты талап қойды:
Міндетті тәуелсіз тексеру. QAJ қызмет көрсететін тас жолдардағы адам өліміне әкелген әрбір жол апатынан кейін жолдың жай-күйі, белгілердің, жолақтардың және қоршаулардың болуы қатаң әрі міндетті тәуелсіз сараптамадан өтуі тиіс.
QAJ-ды қылмыстық істерге тарту. Адам өліміне әкелген апаттардан кейін «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ-ны қылмыстық процестің тарапы ретінде автоматты түрде тартуды заңнамалық деңгейде бекіту. Бұл ұлттық компанияның соттағы жауапкершілік деңгейін объективті түрде анықтау үшін қажет.
Акция соңында «Дала Қырандарының» өкілдері мәлімдеді: жүйелі жол реформалары жүргізілмейінше, олар әрбір жаңа қайғылы оқиғадан кейін QAJ орталық кеңсесінің алдында тұрақты түрде наразылық акцияларын өткізе бермек. Олардың басты мақсаты — компания басшылығына қазақстандықтардың өмірі үшін дербес жауапкершіліктің құнын үнемі еске салып отыру.