Үшінші тоқсанның басында Қазақстанның қызмет көрсету саласындағы іскерлік белсенділік индексі (PMI) 54,1 тармаққа дейін өсіп, соңғы 13 айдағы ең жоғары көрсеткішке жетті. Жаңа тапсырыстардың айтарлықтай ағынына қарамастан, салада бизнес-күтулердің төмендеуі және жұмыс орындарының қысқаруы жалғасуда, деп хабарлайды infohub.kz.
Freedom Holding Corp. зерттеуінің деректері бойынша, қорытынды PMI индексі екінші ай қатарынан өсті (маусымдағы 53,5 тармақтан). Көрсеткіш 50 тармақтық базалық деңгейден жоғары тұрақты ұсталып тұр, бұл ағымдағы жылдың сәуір айынан бастап қызмет көрсету секторының ай сайынғы кеңеюін көрсетеді.
Өсудің негізгі драйвері жаңа тапсырыстардың ағыны болды, ол соңғы үш айдағы ең қарқынды қарқынмен өсті. Бизнес өкілдері оң динамиканы туристік ағынның артуымен, жаңа бизнес-модельдердің енгізілуімен және клиенттік базаның жалпы кеңеюімен байланыстырады.
Өнімділіктің өсуі аясында қазақстандық қызмет көрсетушілер күтулердің нашарлауын байқап отыр. Бизнес-оптимизм деңгейі алты айдағы ең төменгі деңгейге түсті. Респонденттердің тек 16%-ы алдағы 12 айда белсенділіктің өсуін болжайды. Кәсіпкерлердің алаңдаушылығы макроэкономикалық тұрақсыздықпен, жоғары бәсекелестікпен және салық заңнамасындағы өзгерістермен байланысты.
Сонымен қатар, секторда алтыншы ай қатарынан жұмыспен қамту деңгейінің қысқаруы жалғасуда. Жұмыс берушілер жұмыстан босатуды филиалдардың жабылуымен, компаниялардың қайта құрылымдалуымен және қызметкерлердің төрт күндік жұмыс аптасына ауысуымен түсіндіреді.
Есепті кезеңде шығындар инфляциясы (шикізат пен жеткізушілер қызметінің қымбаттауы) соңғы төрт айдағы ең әлсіз болды. Дегенмен, өскен операциялық шығындар әлі де тарифтерді көтеру арқылы соңғы тұтынушыларға жүктелуде.
«Freedom Holding Operations» ЖШС экономикалық зерттеулер және аналитика жетекшісі Салтанат Мұхамбеталиева қазіргі трендтің тұрақсыздығын және салалар арасындағы теңгерімсіздіктің артып келе жатқанын атап өтті.
«Шілдеде Қазақстанның қызмет көрсету саласы тағы да өсім көрсетіп, ұзақ уақыттағы ең жоғары оптимизм деңгейін тіркеп, өңдеу салаларымен арақашықтықты арттырды. Нәтижесінде, қызмет көрсету және өндірістік кәсіпорындардың іскерлік белсенділігі арасындағы спред бақылау тарихындағы ең жоғары деңгейге жетті. Дегенмен, қызмет көрсетудегі оптимизм біршама тұрақсыз көрінеді. Жаңа тапсырыстардың ағынына қарамастан (көлік және қойма сегментін қоспағанда), салада жұмыс орындарының қысқаруы жалғасты. Басқа триггерлер қатарында — маржиналдылыққа тарихи жоғары қысымның сақталуы, үш айлық шыңнан кейін әлсірегенімен, сондай-ақ бизнес күтулерінің бір жылдық көкжиекте күрт төмендеуі, соңғы он айдағы айлық түзетудің ең күшті қарқынымен», — деді ол.
Шілдеде PMI индексінің алдыңғы айдың қорытындысы бойынша 53 тармаққа жеткені хабарланған болатын. Қазіргі деректер экономиканың үшінші секторындағы өсу трендінің сақталуын толық растайды.
Сонымен қатар, сарапшылар белсенді өсіп келе жатқан қызмет көрсету саласы мен тоқыраудағы өңдеу өнеркәсібі арасындағы алшақтықтың арта түсуін атап өтіп, елдің экономикалық өсу құрылымындағы теңгерімсіздікті қалыптастыруда.