2026 жылғы қаңтар-мамыр қорытындысы бойынша Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 56,3 млрд долларға жетіп, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 4,3%-ға артты. Қытай қазақстандық өнімнің ең ірі сатып алушысы болса, Ресей республикаға тауар жеткізудегі басты серіктес күйінде қалуда. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.

Ағымдағы жылдың алғашқы бес айында Қазақстанның экспорт көлемі 30,36 млрд долларды құрап, былтырғы жылмен салыстырғанда 1,6%-ға өсті. Импорт 7,7%-ға артып, 25,99 млрд долларға жетті. Импорттың қарқынды өсуіне қарамастан, Қазақстан сыртқы сауданың оң сальдосын сақтап қалды.

Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдерімен сауда айналымы 12,47 млрд долларға жетіп, жылдық көрсеткіште 11,2%-ға өсті. Ал ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерге экспорт 7,1%-ға төмендеп, 3,55 млрд долларды құраса, импорт 20,6%-ға артып, 8,92 млрд долларға жетті. Одақ ішіндегі негізгі сауда серіктесі – өзара сауда үлесі 87,3% болатын Ресей. Одан кейін Қырғызстан (8,2%), Беларусь (4,1%) және Армения (0,3%) орналасқан.

Қазақстан экспортының құрамында шикізат үстемдік етуде. Көш басында – шикі мұнай мен мұнай өнімдері (44,6%), тазартылған мыс және өңделмеген мыс қорытпалары (7,6%), мыс кендері мен концентраттары (5,9%), ферроқорытпалар (3%), бидай мен меслин (2,8%).

Импортта ең үлкен үлесті жеңіл автомобильдер мен басқа да моторлы көлік құралдары алады (3,1%). Сондай-ақ ірі импортталатын тауарлар қатарында телефон аппараттары (2,7%), дәрі-дәрмектер (2,5%), мұнай газдары және басқа газ тәріздес көмірсутектер (2,5%), электр генераторлық қондырғылар мен айналмалы электр түрлендіргіштері (2,4%) бар.

Қытай қазақстандық тауарлардың ең ірі өткізу нарығы болып қалуда, оған жалпы экспорттың 19,9%-ы тиесілі. Алғашқы алты сатып алушы қатарына Италия (16,4%), Ресей (8,8%), Түркия (7,6%), Нидерланд (6,3%) және Өзбекстан (5,8%) кіреді. Қазақстанға тауар жеткізудің басты серіктесі – Ресей, ол жалпы импорттың 31,6%-ын қамтамасыз етеді. Одан кейін Қытай (28,8%), Германия (4,9%), АҚШ (4,4%), Корея Республикасы (2,5%) және Түркия (2,2%) орналасқан.

Бұған дейін Қазақстанның сиыр етін басқа елдерге шығару квотасын ұзартатыны белгілі болды. Экономист Руслан Сұлтанов Қазақстанның саудада Қытай мен Ресейге тәуелділігі артып келе жатқанын мәлімдеді.